Category

ቤት ማሕዩር ብድሆ መሽቆራቑር ሕሰም

By Brhan Tesfa

ቤት ማሕቡስ ብድሆ ኣብ ኣስመራ ከባቢ ሆስፒታል ሓሊበት ዘሎ ኩርባ ዝተደኮነት ቤት ማእሰርቲ እያ፡፡ ኣብ መንጽራ ድማ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ብድሆ ንረክብ፡፡ ነዛ ቤት ማእሰርቲ ዝተዓደለ ስያመ ብድሆ ዝብል ካብቲ ቀዳማይ ስያመ ቤት ትምህርቲ ብድሆ ዝነቐለ እዩ፡፡ ዝገርም እዩ ዜጋታት ዝግፍዕሉን ዜጋታት ዝህነጽሉን ንክልተ ተጻራሪ ዕማም ዘለዎ ትካላት ዝውክል ሓደ ዓይነት ስያመ፡፡ ማሕዩር ብድሆ ስሩዕ ህንጻ ኮነ ክሊ የብሉን፡፡ ዝርከበሉ ቦታ ሰብ ብዙሕ ዘይደፍሮ ጽምጻዊ ሓውሲ በረኻ እዩ፡፡ ብጀካ ኣብ ሰጣሕ ዘላ ኬላ ከም መእተዊ ኮይኑ ዘገልግል ጌት መሰል መዕገቲ ሓጹር እኳ የብሉን፡፡ ንሸነኽ የማን ካብ ኬላ ትርከብ ከም ቤት ጽሕፈት ኮይና እተገልግል ኮንተኔርን ካብኣ ፍንትት ዝበላ ቑንጣሮ ህድሞታት መንበሪ ሓለዋ እቲ ቤት ማሕዩር ዝነብሩለን እየን፡፡

ቤት ማሕቡስ ብድሆ ቅድሚ 4 ዓመት ክትምስረት ከላ ነቑጣ ስታፍ ቁጽጽርን ስነስርዓትን ሰሜን እዝን ምክትታል ዶባትን ኮይና ንምግልጋል ዓሊማ ቆይማ፡፡ ብዘይካ ብሃታሃታ ዝተሰርሓ ዉሑዳት ሃዳሙን ኮንተኔርን ካልእ ኣይነበራን፡፡ ብወጅሃላይ ኣቃውምኣን ኣብ ለጋስ ቦታ ብምዃናን ብዛዕባ ህላወኣ ብዙሕ ዘድህበላ ኣይነበረን፡፡ እቲ እዚ ሰሜንን ምክትታል ዶባትን እውን ፈለማ ከምዝሓሰቦ ከም ቤት ጽሕፈቱ ብዙሕ ኣይተጠቐመላን፡፡ ተኽለ ማንጁስ ሞጎስን ሽመትን ብውልቀ መላኺ ረኺቡ መተካእታን ካልኣይን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ተሓሲቡ ንዝቖመ “ህዝባዊ ሰራዊት” ከቑምን ክመርሕን ሽመት ምስተዓደሎ ቤት ማሕቡስ ብደሆ ምስጢር ኣደባባይ ኮይኑ፡፡

መቐናቕንቲ ተኽለ ማንጁስ ዝኾነ ጀነራል ፍሊጶስ ዘማሕደረን ቤት ማእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ፡ ማይ ስርዋ፡ ዓዲንፋስ፡ ዓላ …ወዘተ ኣብያተ ማእሰርትታት ሰራዊት ተኽለ ማንጁስ ማለት “ዕጡቕ ህዝቢ” ዝገፈፎም ኮኑ ኣጽንሑልና ዝበልኹም እሱር ፍጹም ከይትቕበሉ ዝብል ጥብቂ ትእዛዝ ስለዘውረደ ተኽለ ማንጁስ ንግዳያቱ ዝኸውን ስፍራ ከናዲ ተጓይዩ፡፡ ብመሰረት’ዚ ከኣ ነተን ዝጸንሓ ኣባይቲ ብድሆ ትሕቲ መሬት መሐየሪታት ኣብ መወዳእታ 2012 ከምዝገፍሕ፡ ከምዝዓሙቕን ብመጠን ከምዝውስኽን ገይሩ፡፡ በዚ ከኣ ቤት ማሕቡስ ብድሆ ካብ ተኽለ ማንጁስን ጨፈርቱን ዝኾረዩ ውልቀሰባት ዝጭወይላ ቦታ ናብ ሓፋሽ ዝከላበተላ ስፍራ ተቐይራ፡፡

ደቂ ተባዕትዮ ዝዳጎንለን 3 ትሕቲ መሬት ሸላታት ደቂ ኣንስትዮ ዝዳጎናሉ ሓደ ሸላ ኣብቲ ዝተጠቕሰ ኩርባ ተደኲነን ይርከባ፡፡ እቲ ትሕቲ መሬት ወይ ኣንደራት ብእምኒ ተነዲቑ ፎኪስ ቶኖኮ ዝተሃርመ እዩ፡፡ ምድርቤቱ ሓመድ፡ ናሕሲ ድማ ብሓመድ ዝተደብደበ ብርብራብ ቐላሚጦስ ዝቖመ እዩ፡፡ ደቂ ተባዕትዮ ዝዳጎንለን ኣንደራት የማነይቲ፡ ማእከለይቲ፡ ጸጋመይቲ ተባሂለን እንክጽውዓ እታ ናይ ደቂ ኣንስትዮ “እንንዳ ኣዋልድ” ይብሉዋ፡፡ ስፍሓት ኣንደራት ደቂ ተባዕትዮ ሕድሕዱ 4 ብ15 ሜትሮ ኮይኑ ዕምቆቱ ንምድሪ 2 ሜትሮ እዩ፡፡ እቲ ናይ ደቂ ኣንስትዮ 4 ብ7 ሜትሮ እዩ፡፡ ነብሰወከፍ ኣንደር 20 ብ30 ሳንቲ ሜትር ዝምግፍሑ መሳኹቲ ኣለዎ፡፡

ነፍሲወከፍ ናይ ተባዕትዮ መሐየሪ ኣንደር ኣጸቓቒጦም ክሳብ ክሳብ 100 እሱር ይዳጉንሉ፡፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን (መወዳእታ ሰሙን ወርሒ ሓምለ 2014) ግን ጀነራል ፍሊጶስ ክቐናንሰሎም ብዝጀመሮ ምንቅስቓስ ኣብታ የማነይቲ ኣንደር 60 እሱራት፡ ኣብ ማእከለይቲ ኣንደር 90፡ ኣብ ጸጋመይቲ ድማ 68 እሱራት ሒዘን ይርከባ፡፡ ኣብቲ “እንዳ ኣዋልድ” ድማ 26 ደቂ ኣንስትዮ እሱራት ኣለዋ፡፡

ኩነታት እቲ ቤት ማሕቡስ ኩሉ ኣንደራት ጸልማት እዩ፡፡ ብፍላይ ናይ ደቂ ተባዕትዮ ኣንደራት ማዓጹን ኩሉ ሻዕ ዕጹው ስለዝኾነ ብርሃንን ኣየርን ዝበሃል ኣይኣትዎን፡፡ እታ ኣብ ኣፍ ደገቤት ተንጠልጠለት ናይ 20 ዋት ልቺ (ኣንፑል) ከም ኩሉ ናይ ኣስመራ ውልዕ ህልም ምባላ ጥራይ ዘይኮነ ንምሉእ እቲ ኣንደር ክተብርህ ዓቕሚ የብላን፡፡ እተን ናእሽቱ መሳኹቲ ብደጊአን ዝተሸፈና ስለዝኾና እኹል ዝኣቱ ኣየር የለን፡፡ በዚ ምኽንያት ትንፋስ እሱራትን ረሃጽ ኣካላቶንም ዝፈጥሮ ጨና ኣይኮነን ነቲ የዋህ ኤርትራዊ ዜጋ ነቶም ህዝቢ ዘሳቑዩ ጸላእቲ ህዝቢ ዝኾኑ መራሕቲ እኳ ኣይትምነየሎምን፡፡ ምስ ሽታ እቲ መዕቖሪ ሽንቲ ማይ ዝጥቀምሉ ኣብ ናሕሲ እቲ ኣንደራት ዝንጥልጠል ቆራዕራዕ ጎማታት መትሓዚ ማይ ተሓዊሱ ከኣ ክትዛረቦ እውን ዘጸይፍ ጨና እዩ ዘለዎ፡፡

ምሕደራ ቤት ማሕቡስ ብድሆ ብቐንዱ ኣብ ትሕቲ ብርጋዴር ጀነራል ተኽለ ማንጁስ እዩ፡፡ ኣብ ትሕቲኡ ኮይኑ ክመርሖ ዝጸንሐ ከኣ ሌ/ኮሎኔል ወዲ ምስግና ሓላፊ ስታፍ እዚ ሰሜን ነይሩ፡፡ ካብ ምምስራቱ ክሳብ መጀመሪያ ዓመት 2014 ሜጀር እዮብ ኣርአያ ናይ ቀረባ ሓላፊ እቲ ቤት ማእሰርቲ ነይሩ፡፡ ገዲም ተጋዳላይ ባባ ዑስማንን ስምረት ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎትን ኣባላት ስታፍ ምምሕዳር ጸኒሖም፡፡ ብዘይካዚኦም እሱራት ዝምዝግቡ ዓቕሚ እሱራት ዝጽብጽቡ 5 ፐርሶኔላት ኣለው፡፡

እዞም ብተኽለ ማንጁስ ተመዚዞም ሓለፍቲ እቲ ቤት ማሕቡስ ዝጸንሑ ካብ በዓል ወዲ ምስግና ጀሚርካ ብምሉኦም ጀነራል ፍሊጶስ ናብ ስልጣን ምስ ደየበ ብምሉኦም ኣሲርዎም ኣሎ፡፡ ከም መተካእታ ሓላፊ እቲ ቤት ማእሰርቲ ብድሆ ድማ ኣዛዚ ቦጦሎኒ ነበር ዓንዶም ዝበሃል ብግዝያዊነት ነቲ ቤት ማሕቡስ ክመርሕ ጀነራል ፍሊጶስ መዲብዎ ኣሎ፡፡ ጀነራል ፍሊጶስ ቤት ማእሰርቲ ብድሆ ብተኽለ ማንጁስ ስለዝተደኮነ ጥራይ ቀስ ብቐስ ንከፍርሶ ከም መደብ ሒዝዎ ከምዘሎ እቲ ግዝያዊ ሓላፊ ዝተመዘዘ ዓንዶም የውሪ እዩ፡፡

ብብርጋዴር ጀነራል ተኽለ ማንጁስ ተመዲቦም ክሳብ ግዚኦም ክምርምሩ ዝጸንሑ መርመርቲ እሱራት ብድሆ ካብ ማእከላይ ቤ/ጽ እዚ ሰሜንን ምክትታል ዶብን ዝመላለሱ በዓል እድሪስ፡ ዮውሃንስ (ጆን)፡ ወልዱን ተስፋልደትን እዮም፡፡ ብፍላይ እድሪስ ብትዕቢቱን ጭካንኡን ኣብ ኣስመራ ዝተለለየ ሰብ እዩ፡፡ እድሪስ ምስ ንኡስ ዕድሚኡ፡ ድሕረ ባይትኡን ባህሪያቱን ዝጋራጮ ተግባራት ይፍጽም ጸኒሑ፡፡ ተጻዋቲ ኩዑሶ ጋንታ ሰላም ዝነበረ እድሪስ ኣባል 9ይ ዙርያ ሃ/ኣገልግሎት እዩ፡፡ ምጽዋት ኩዑሶ ምስ ሓደጎ ናብ ድለላ ገዛ፡ መኪናን ወርቅን ኣትዩ ኣብዚ እንዳነጠፈ እንከሎ ምስ ወርቂ ብዝተኣሳሰረ ጉዳይ ተኣሲሩ ነይሩ፡፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ እንከሎ ምቅብባል ወረ ንኣባለት ጸጥታን ስለያን ተኽለ ማንጁስ ዝጀመረ እድሪስ በዚ ዝጀመሮ ለክበጥበጥ ከይደንጎየ ኣባል ስታስ ስለያ “ህዝባዊ ሰራዊት” ኮይኑ፡፡ ምስ ተኽለ ማንጁስ ተጸጊዑ ኣብ ምጭፍጫፍን ምግፋዕን ህዝቢ ኣስመራ እጅግኡ ሰብሲቡ ተታሒዝዎ፡፡ እሙን ኣፈጻሚ ብምርካቡን ብእከይ ግብሩን ዝተሓጎሰ ተኽለ ማንጁስ ኣብ ቪላጆ መንበሪ ገዛን መንቀሳቐሲት መኪናን ዓዲልዎ ነይሩ፡፡

ጀነራል ፍሊጶስ ኣዛዚ ሓይልታት ምክልኻል ብምሻሙ ዘይቀደዎ እድሪስ ኣብዚ እዋን እዚ ምስ ኩሎም ደቂ መዛምርቱ ኣብ ትሕቲ እሱርቤት ፍሊጶስ ኣትዩ ከምዘሎ ስለዝተፈልጠ መብዛሕትኡ ህዝቢ ኣስመራ ሕጉስ እዩ፡፡

እሱራት ብድሆ ምኽንያት መእሰሪኦም እንታይ እዩ፡፡ ዶብ ክትሰግሩ ሓሲብኩም ተረኺብኩም፡ ካብ ኣሃዱታትኩም ኮብሊልኩም፡ ካብ ማእቶትን ሓለዋን ከባቢ ኣብኩርኩም፡ ካብ ምዕጣቕ ህዝባዊ ሰራዊት ተሓቢእኹም፡ ብሃይማኖት ስብከት ዝሕመዩ፡ መንቀሳቐሲ ዘየጽንሑ መንእሰያት፡ ዘይዓጠቑ ሳዋ ዘይወረዱ ልዕሊ ዕድመ ዜጋታት፡ ዝብል እዩ፡፡

ብፍላይ ከኣ ልዕሊ 17 ዝዕድሚኦም ኣብ ኤርትራ ዝነብሩ ኢትዮጵያዊያን ነፍሰ-ወከፎም ዓመታዊ 700 ናቕፋ ንመንግስቲ ግብሪ ክኸፍሉ ይግደዱ እዮም፡፡ እዚ ግብሪ እዚ ካብቲ ዝተገልጸ ዕድመ ንላዕሊ ዝኾነ/ነት ዋላ ሓደ ስድራ ይኹኑ፡ ስራሕ ይሃለዎም ኣየሃልዎም ብዘየግድስ ክኸፍሉ ይግደዱ፡፡ ንዓዶም ከይወጹ እውን ይዕገቱ፡፡ ኣብ ልዕሊ እዚ ንኢትዮጵያዉያን ዝተኣወጀ ሰዓት እቶእቶ ኣሎ፡፡ ካብ ሚሸት ሰዓት 8፡00 ንደሓር ክንቀሳቐስ ዝተረኸበ ኢትዮጵያዊ ተሓታቲ እዩ፡፡ ስለዚ ዓመታዊ ግብሪ ዘይከፈሉ ዓቕሚ ዝሰኣኑን ኣብ ሕላፍ ሰዓት እቶ እቶ ዝተረኸቡን ኢትዮጵያውያን ዜጋታት ምስቶም ግፉዓት የሕዋቶም ኤርትራውያን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ብድሆ ዝእሰሩ ኣለው፡፡

እቲ ካልእ መእሰሪ ምኽንያት ኣብ ሃገርና ምህናጽ ኣባይቲ ጠጠው ካብ ዝብል ዓመታት ኣቑጺሩ ኣሎ፡፡ ንዝነበሮ ስሜንቶ ከይበላሸዎ ወይ ንዝተጀመረ ክምልእ ክልስን ክነድቕ ዝጸንሐ ወናኒ እቲ ህንጻን ብሞይኡ ዝሰርሕን ኤርትራዊ ተታሒዙ ይእሰር፡፡ እቲ ካልእ ኣብዚ እዋን ገኒኑ ዝረአ ዘሎ ስርቂ፡ ክትራን፡ ባእሲ፡ ሓወላ፡ ኮንትሮባንድ፡ ኣብ ምሻጥን ምዕዳግን ዝተሸጠ ኣቑሑት፡ ናይ ሲና ገንዘብ ተቐቢልኩም ዝብሉ መእሰሪ ምኽንያታት እውን ኣለው፡፡ ኮታስ ብድሆ ኩሉ ንእትግፍጦ እሱር እትብይነሉ ሕጋዊ መስርሕ ዘይብላ ተኽለ ማንጁስን ጭፍርኡን ንዝደለይዎ ሰብ ዘበስብሱላ ስፍራ ኮይና እያ ጸኒሓ፡፡

ሕዩራት ብድሆ ከም ብዊንቶኦም ዝሰፈሩዋ ኩሉ ዘድልዮም ናይ መነባብሮ ኣቑሑት ካብ ጅበኦም ኣውጺም ክዕድጉ ይግደዱ፡፡ ድስቲ ኩስኩስቲ፡ ኩባያታት፡ ጀሪካናት፡ መደቀሲኦም ተንኮቦት፡ ኣዋጺም ብሰልዶም ይዕደገሎም፡፡ እንክሓሙ ዝጥቀምሉ ፈውሲ (መድሓኒት) ከይተረፈ ካብ ጅብኦም ክዕደገሎም ይእዘዙ፡፡ እንተዘይብሎም እሱራት ኣዋጺኦም ይዕድግሎም፡፡ ምስ ስድራቤቶም ክራኸቡ ድማ ኣይፍቀደሎምን፡፡ ናብ ቤት ፍርዲ’ውን ኣይቀርቡን፡፡

መግቢ እሱራት ንጉሆ ሓንቲ ባኒ ወዲ ዓከር ምስ ሓንቲ ኩባያ ሻሂ፡ ምሳሕን ድራርን ንነፍሰ ወከፍ እሱር 2 ባኒ ወዲ ዓከር ምስ ብማይ ዝተጀለሐ ጸብሒ ዓደስ ይቐርበሎም፡፡ እሱራት ዕድል እንተገይሮም ዝተሓተ ኣብ ክልተ ሰሙን በቢጉጅለ ይሕጸቡ እዚ ከከምኩነታቱ’ምበር ስሩዕን ግዴታን ኣይኮነን፡፡ ብዙሕ ግዜ ይትረፍ ንምሕጻብ ዝስተ ስኢኖም በዝሒ ሰብ ኣብ ትሕቲ ኣንደር ዝፈጠሮ ጸቕጥን ሃሩርን ብሕጽረት ዝስተ ማይ ብሓያል ጻምእ ተሰኒፎም ሃላዋቶም ኣጥፊኦም ዝወድቅሉ እዋናት ኣሎ፡፡ እቲ ማይ ብቦጥ እዩ ዝቐርበሎም፡፡

ኣደቓቕሳ እሱራት ኮርቴሎ ብዝበሃል ዓይነት እዩ፡፡ መደቀሲ ቦታ ጸቢብዎም መገላበጢ ስኢኖም ዓቕሎም ጸቢብዎም ዶው ኢሎም ኣብቲ መንድቕ ተጸጊዖም ቀም ከብሉ ይፍትኑ፡፡ እሱራት ተፈጥሮ ዝለገሰትሎም ጽሩይ ኣየርን ጸሓይ ብርሃንን ክረኽቡ ኣይፍቀደሎምን፡፡ ንጉሆን ኣጋምሸትን በቢ20 ተኸፋፊሎም በቢእብረ ብየማን ብጸጋም ብድሕሪት ብዕጡቋት ተዓጂቦም ናብ ሽቓቕ እንክኸዱ ጥራይ ንኣስታት 10 ደቓይቕ እዘን ተፈጥራዊ ሂያባት ንእግረ መገዶም ይረኽቡ፡፡

ንበዓል ጸጋ (ገንዘብ) ካብ ማሕዩር ብድሆ ምውጻእ ቀሊል እዩ፡፡ 10 ሺሕ ናቕፋ ኣብ ኢድ ሓለፍቲ እቲ ቤት ማሕዩር ምጭባጥ ጥራይ እዩ ዘድልየካ፡፡ ሰልዲ እንተለካ 10 ሺሕ ናቕፋ ጉቦ ብምኽፋል ይትረፍ ንኣዋርሕ ንዓመታት ካብ ምእሳር ዋላ ንሓንቲ ካብቲ ቦታ ምድሓን ዓቢ ዕድል እዩ፡፡ እንተዘይብልካ ግን እንታይ ትገብር፡፡

ስለዚ ማሕዩር ብድሆ ካብተን ኣብ ከተማና ኣስመራ ምልኪ ውልቀ መራሒ ሃገርና ዝሃነጸንን ዝወለደንን መሽቆርቆራት ሕሰም እያ፡፡ ኣካል ናይቲ መሰላትን ሰብኣዊነትን ዜጋታትና ብምድሃኽ ህልውን መጻእን ዕድላት ህዝብና ዘባኽን ዘሎ ኣብ መላእ ሃገር ዘስፋሕፈሐ ስርዓተ ማሕቡስ ድማ እያ፡፡

ካብ ተሞኩሮ ዘይመሃር ንፋዕ የብሉን

ሎሚ ዓመት ኣስታት 22 ሺሕ ኣባላት ሃ/ኣገልግሎት 27 ዙርያ ተመሪቖም፡፡ ምረቐኦም ምስ 6ይ ዙር ፌስቲቫል ሳዋ ብሓባር ዕለት 18 ሓመለ 2014 ተፈጺሙ፡፡ ኣብ ምረቓ ኣባላት 27 ዙርያን መኽፈቲ በዓል 6ይ ዙር ፈስቲቫል ሳዋን ፕረዚዳንት ኢሳያስ ተረኺቡ መደረ ኣስሚዑ፡፡ ኣብ መደርኡ “ኣይለመድኩዎን ግን እስከ ንዝጸሓፍኩዎ ብዘይመነጸር ቅድሚ ምምዳረይ” ብምባል ንሕብራዊ ቀለማት፡ ወትሃደራዊ ሰልፍታትን ምስቲ ሰልፍን ሕብርታትን ተሓዊሱ ዝነፍስ ዝነበረ ንፋስ ሳዋን ኣመልኪቱ ብመልክዕ ሞዛይክ ሓጺር መደረ ካብ ጽሑፍ ወጻእ ብቃል ዘስምዐ ፕረዚዳንት ኢሳያስ፡ ቀጺሉ ናብ ናይ ጽሑፍ መደረኡ ብምእታው ካብ 26 ዙርያ ጀሚሩ ትምህርቶም ክቕጽሉ ዕድል ዘይረኸቡ ልዕሊ 80 ሚእታዊት ተመረቕቲ መንእሰያት ሳዋ ዝተመሓየሸ ሞያዊ ስልጠና ኪነታዊ ትምህርቲ ክኣትው ተኣሚሙ ምንባሩ እንተኾነ ኣብ ወጻኢታቱ ክብድ ዝበለ ብድሆ ብምጉናፉ ዛጊት ክፍጸም ከምዘይኻኣለ ኣብሪሁ፡፡ ኣስዒቡ እቶም ትምህርቶም ንምቕጻል ዕድል ዘይረኸቡ ኣባላት ሃ/ኣገልግሎት 26ን 27 ዙርያታት ንብሩህ መጻኢ ዕድሎም ብዓቕሊ ክጽበዪ ከምዝግባእ ብተስፋ ተማባጺዑ፡፡

ንሕና ኤርትራውያን ኢሳያስ “ይሓስቦ ኣለኹ፡ ሓሲበዮ ነይረ፡ ብትዕግስቲ ተጸበዩ፡ ዓቕልን ኣኻእሎን ይሃልኹም፡ ስራሕ ሎሚ ብሩህ መጻኢ…” ወዘተ ብዝኣመሰሉ ዉሩቓት ቃላት ካብ ዘታልለና ክንደይ ዓመታት ኣቑጺሩ? ዘተግበሮም’ክ ኣለው’ዶ? ምልስ ኢልና ምስ እንሓትትን እንምርምርን፡ ሓቁ ክንረኽቦ ንኽእል ኢና፡፡ እቲ ሓቂ ከኣ ካልእ ኣይኮነን፡፡ ከም ማይ ዘይዕሞኽ፡ ከም ግመ ዝበንን፡ ክትሰምዖም ጥዑማት ዉሩቓት ቃላት ኢሳያስ ጥራይ እዮም፡፡

ፕረዚዳንት ኢሳያስ ዘይበሎ እሞ እንታይ ኣሎ; መገዲ ክጸርግ ሓሲበ ነይረ፡ ደሞዝ ሰራዊት ክገብር ሓሲበ ነይረ፡ ምግቢ ውሕስና ከረጋግጽ መርሓ ጎደና ሓንጺጸ፡ ማርሳታትን ወደባትን ክሃንጽ እየ፡ ናጻ ዞባ ክኸፍት ኣንቂለ ነይረ፡ ጸጋታት ባሕሪ ናብ ረብሓ ህዝቢ ክውዕል መደባት ሓንጺጸ ነይረ፡…. ነይረ….!ነይረ…! ነይረ…! ግን ከኣ ብሰንኪ እከለ…ብሰንኪ እከሊት ብድሆታት ገጢሙኒ ከይፈጸምኩዎ ተሪፈ፡፡ ሕጂ”ውን ግን እቲ ሓሳባይ ኣብ ቦትኡ ስለዘሎ ብዓቕሊ ተጸበዩኒ፡፡ ዝብሉ መወዳእታ ዘይብሎም መብጽዓታት ካብ እንሰምዕ ዳርጋ ርብዒ ዘመን ኣቑጺርና፡፡ ሓሲበ”ምበር ኣተግቢረ ዝብለና ናፊቕና፡፡

ንኢሳያስ ዝብድሁ ግን ከኣ ካብ ስልጣኑ ዘይድርብዩ ብድሆታት እንታይ እዮም; ኢሳያስ ደጋጊሙ ካብ ዝገልጾ ብድሆ ሓደ ሕጽረት ቁጠባ ባጤራ እዩ፡፡ እዚ እናተደጋገመ ዝግለጽ ሕጽረት ባጤራ ንዓና ንኤርትራውያን ርዱእ ኣይኮነን፡፡ ተፈጥራዊ ጸጋታት እዛ ሃገር ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ እቲ ካብ ትሕቲ ከርሲ መሬት ዝርከብ ዘሎ መዓድናዊ ጸጋታት ወርቂ ቢሻ ይኹን በቢሰሙኑ ብባጽዕ ኣቢሉ ብመራክብ ምስሪ እንዳተጸዓነ ሰሙናዊ ብቶናት ዝግመት ምስ ሓመዱ ብኣሚት ሚሊዮናት ዶላር ዝሽየጥ ካብ ኳዕቲ ቢሻ ዝወጽእ ዘሎ መዓድን ሽይጣቱ ኣበይ ይኣቱ ኣሎ? መልሲ ዘይተረኽቦ ሕቶ እዩ፡፡ እንታይ ይፍለጥ ኢሳያስ መልሲ ኣይስእንን፡፡ ከይሓፈረ ንሕድሕድ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል 500 ናቕፋ ክኸፍል ጀሚረ ብምህላወይ ኣብኡ የውዕሎ ኣለኹ ይብለና ይኾን፡፡

ፕረዚዳንት ኢሳያስ ኣብ መበል 23 ዓመት ጽንብል በዓል ናጽነት ከይተረፈ ብዕሊ ካብ ዝግለጽ ዛጊት ሰለስተ ወርሒ ዘቑጸረ ንምድላዋቱ ዝምልከት ፍጹም ዘይተሰምዐ “ምንዳፍ ሓዱሽ ቅዋም” ኣመልኪቱ ኣብ መድረኽ ብሓሶት ዝተመባጽዐ፡ ነዚ ናይ 26ን 27ን ዙሪያ ግዳ ክሳብ ክንደይ ክእመን ይከኣል; ኩሉ ክሓስቦ ይግባእ፡፡ ብሓቂ ክንዲዚ ዝኣክል መንእሰይ ኪነታዊ ሞያ ክስልጥን ተሓሲቡ ነይሩ ድዩ; እንተተሓሲቡ ክእመን ይከኣል ዶ; እስኪ ክንሪኦ እንዲና ተባሂሉ ንግዜ ዝሕፍ እውን የብሉን፡፡ ምንዳፍ ሓዱሽ ቅዋም ካብ ዝዝረብ ሰለስተ ወርሒ ኣቑጺሩ ክንሱ ክሳብ ሕጂ ንምልከት እውን ይኹን ዝተረኣየ ምንቅስቓስ የለን፡፡

ተዓለምቲ ኣባላት 27 ዙርያ ድሕሪ ምረቓኦም ንሓደ ወርሒ ዝኣክል ነናብ ስድራቤቶም ክኸዱ ድሕሪ ሓደ ወርሒ ንዕለት 5/09/2014 ግን ንሳዋ ክምለሱ ተኣዚዞም፡፡ ንሳዋ ንክምለሱ ከም ምኽንያት ዝተገልጸሎም ውጽኢት ምርመራ ማትሪክ ክንገሮም ምኻኑ እዩ፡፡ ካብ 22 ሺሕ ተምሃሮ እቶም 20 ሚእታዊት ትምህርቶም ንምቕጻል ነጥቢ እንተረኺቦም እቶል 80 ሚእታዊት ዝኾኑ ግና ተረፍቲ ምኾኖም ርዱእ እዩ፡፡ እቲ ጻውዒት ግን ኩሎም ናብ ሳዋ ክምለሱ እዩ፡፡ ኣብዚ ክምዘን ዘለዎ እቲ ትእዛዝ ፍትሓዊ ዘይምኻኑ ጥራይ ዘይኮነ ፍጹም ዘይእመን ተቐባልነት ዘይብሉ ምትላል ምኻኑ እዩ፡፡

ሎሚ ኣብ መላእ ዓለም እንኮላይ ኣብታ ኣህጉርና ኣፍሪቃን ጎረባብትና ሃገራትን ንተመርመርቲ ጀነራል 8ይ ክፍሊን ን12 ክፍሊ ማትሪክ ምርመራ ዝገበሩን ተምሃሮ ውጽኢታቶም ንምንጋር፡ ናብ ዩንቨርስቲታትን ኮለጃትን መእተዊ ነጥቢ ንምግላጽ፡ ንቀጻሊ ናብ ዝመሃርሉ ዩኒቨርስቲታትን ኮለጃትን ምደባታቶም ንምፍላጥ ነናብ ኣብያተ ትምህርቶም ምእካብ ኣየድልን፡፡ ኣብ ገገዝኦም ከለዉ ብመራኸቢ ብዙሃንን ብመርበብ ሓበሬታ ሚኒስትሪ ትምህርትን ይግለጸሎም ኣሎ፡፡ እዚ ማለት ድማ ተምሃሮን ስድራቤታቶምን ናይ ግዜ፡ ናይ ገንዘብ፡ ናይ ጉልበትን ካልእን ብኽነት ይኹን ካብ ከልበትበት ይድሕኑ ማለት እዩ፡፡ እዚ ድማ ዘመን ዝፈጠሮ ውጽኢት ምዕባለ ቴክኖሎጂ ናብ ረብሓ ዜጋታትካ ንምውዓል ብግብሪ ምስራሕ ማለት እዩ፡፡

መንግስቲ ኢሳያስ ግን ንዓመት መመላእታ ካብ ስድራቤቶም ተፈልዮም ኣብ ወትሃደራዊ መዓስከር ሰዋ ክመሃሩን ወትሃደራዊ ታዕሊማት ክወስዱን ዝጸንሑ ብዓስርታት ኣሻሓት ዝቑጸሩ ተምሃሮ ድሕሪ ዕላዊ ምረቕኦም ንሓደ ወርሒ ምስ ወለዶም ጸኒሖም ውጽኢቶም ንኽንገሮም ካብ ዓዓዶም ናብ ሳዋ ክውርዱ ምእዛዝ ንሃልኪ ወጻኢታት፡ ንድኻም ተምሃሮ፡ ንጸገማት ስድራቤት፡ ንናይ ግዜ ብኽነት ኣብ ግምት ዘየእቱ ዘመኑ ዝሓለፎ ዕውር ውሳነ እዩ፡፡ ልክዕ እዩ ብኣገላልጻ ፕረዚዳንት ኢሳያስ ነቲ ብጀካ ኣብ ሃገርና ኣብ መላእ ዓለም ንኣህዛብ ዓለምና ልዑል ኣገልግሎት ዝህብ ዘሎ መርበብ ሓበሬታ ዝኾነ ኢንተርኔት “ንፋስ” ስለዝኾነ ብዙሕ ከምዘይግደሰሉ ብወግዒ ነጊሩና እዩ፡፡ ሕራይ እሞ ብመርበብ ኢንተርኔትስ ይትረፍ እሞ ተምሃሮ ኣብ ከባቢታቶም እንከለው ውጽኢታቶም ብመራኸቢ ብዙሃንን ኣብ ከባቢታቶም ምጥቃዕን’ከ እንታይ ስለዘጸገመ እዩ ንሳዋ ክወርዱ ዝተደልየ?

እቶም ኣብ ኣጻምእ በረኻታት ናቕፋ ንሃሩር ቀትርን ቀዛሕታ ለይትን ተሳጢሖም ዝርከቡ ኣስታት 6 ሺሕ ዝኾኑ ኣባላት 26 ዙርያ ተመሪቖም ነናብ ስድራቤቶም ምስተለቁ ድሕሪ ዝተወሰነ እዋን “መንግስቲ ካልኣይ ማትሪክ ክትገብሩ ፈቒዱ ስለዘሎ ንሳዋ ተመለሱ” ዝብል መምርሒ ምስ ወረደሎም እክብ ኢሎም ወለዶም እውን ብግሩህ ልቦም ንሳዋ ኣፋንዮምዎም፡፡ ሳዋ ምስኣተው ብኡ ንብኡ ኣብ ትሕቲ ጥቡቕ ሓለዋ ኣትዮም፡፡ ቀጺሎም ብዕለት11/10/2013 ብ/ጀነራል ወዲ መምህር ኣኪቡ ናብዚ ዝተጸዋዕኹምሉ ቀንዲ ምኽንያት ድሕሪ 7ይ ዙርያ ሃ/ኣገልግሎት ተቋሪጹ ዝነበረ ኣካል ወትሃደራዊ ታዕሊም ዝኾነ እግሪ ጉዕዞ ክትገብሩ ኢኹም” ዝብል መግለጺ ሂብዎም፡፡ ብቀጥታ ብ4 ብርጌዳት ተወዲቦም ን5 ንምሕምባስ ባሕሪ ወሲዶም፡፡ ቀጺሉ ካብ ሳዋ ንኣፍዓበት ን19 መዓልቲ ብእግሪ ተጓዒዞም ዕለት 03/11/2013 ኣፍዓበት በጺሖም፡፡ ይትረፍ ንህጻውንቲ ንዓበይቲ እውን ኣዚዩ ኣጸጋሚ ዝኾነ ናይ ባርካ እግሪ ጉዕዞ ገለገለ ቆልዑ ብኣጻምእ ማይ፡ ነብሰ-ድርቀት (ዲሃይድሬት) ገይርሎም ሂወቶም ዝሰኣኑ ከምዘለው ጋህዲ እዩ፡፡ ገለ ካብኦም ዓቕሎም ኣጽቢቦም ብጸምጸም ኣጻምእ በረኻታት ናቕፋን ሳሕልን ክጠፍኡ ብስእነት ማይን ምግብን ኣብ ጉዕዞ ዝሃለቑን ዕድል ገይሮም ክኣ ነዊሕ ተጓዒዞም ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝኣተዉ ከምዘለው ይፍለጥ፡፡

ንጉዕዞ ካብ ሳዋ ዝተበገሱ ኣባላት 26 ዙርያ 13 ሺሕ ነይሮም ሕጂ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ጎዲሎም ናብ ትሕቲ ፍርቂ ቀኒሶም ብ4 ብርጌዳት ዝተሰርዑ ኣስታት 6 ሺሕ ተምሃሮ ኣብ ኣፍዓበት ሩባ ሓዳይ ብዘይዝኾነ ስራሕ ኮፍ ኢሎም ከምዘለው ይፍለጥ፡፡

ስድራቤታት ተዓለምቲ 26 ዙርያ ኣብ ልዕሊ ደቆም ብዝበጸሐ ስቓይ ናብ ኣብያተ ጽሕፈት መንግስቲ ኮለል እንዳበሉ ጥርዓናት የስምዑ እኳ እንተነበሩ ሰማዒ ስኢኖም፡ ነዊሕ ድሕሪ ምጽናሕ ጫቑጫቕ ምስ በዝሐ ዝተሰከፈ ጉጅለ ኢሳያስ ተገዲዱ ነቶም ኣብ ሩባ ሓዳይ በረኻ ተደርብዮም ዘለው ህጻውንቲ ደቆም ክረኽቡ ኣፍቂዱ ነይሩ፡፡ ክሳብ ዝፍቀድ ግን ንብዓተን ተነጺፈን ዝሓደራ ኣዴታት፤ ብጓሂ መዓንጣ ከብዶም ተጠዊፎም ዝነብሩ ኣቦታት ብዙሓት እዮም ነይሮም፡፡

ስለዚ ስድራቤት ኣባላት 27 ዙርያ “ገ እናበሉኻ’ዶ ትጋገ” ከምዝበሃል፡ ካብ ኣባላት 26 ዙርያ ምምሃር የድሊ፡፡ እንተዘይኮይኑ እቲ ታሪኽ ክደገም ምኻኑ ዘጠራጥር የብሉን፡፡ ካብ ጌግኡ ዘይመሃር ንፋዕ የብሉን እዩ እሞ ሃየ ነስተውዕል፡፡ ብ26 ዙርያ ዝተጀመረ መዓስከር ሩባ ሓዳይ ወይ ከኣ “እዚ ሃገራዊ ኣገልግሎት” ሩባ ሓዳይ ኣፍዓበት ቀንዲ ዕላምኡ ኣብ ምዱብ ኣሃዱታት ሰራዊት ንዘጋጠመ ገዚፍ ናይ ዓቕሚ ሰብ ሃጓፍ ንምምላእ ዝተሓስበ ውጥን እዩ፡፡ ነዚ ውጥን ዘተግብርን ዝዕልምን ነዞም መንእሰያት ዝሕሉን ሓይሊ ካብ ኣሃዱ ክ/ሰራዊት 84ን ሓልሓለ ካብ ትበሃል ዓላሚት ኮማንዶ ዊዓን ዝተወጻጽአ ካብ መጀመሪያ ጀሚሩ ናብ ሳዋ ተላኢኹ ንኣባላት 26 ዙርያ ተቐቢሉ ምምራሕ ቀጺሉ እዩ፡፡ ነዚ ካብ 84ን ካብ ታዕሊም ክፍሊ ኮምናዶ ሓልሓለን ተወጻጺኡ ዝተልኣከ ሓይሊ ዝመርሕ ሌ/ኮሎኔል ሙሳዝጊ ሃይለ ወልደንኪኤል ወይ ከኣ ብመርዓዊ ዝጽዋዕ ሰብ እዩ፡፡ ንሌ/ኮሎኔል ሙሳዝጊ (መርዓዊ) ብላዕለዋይነት ዝመርሖን ነቲ “እዚ ሃ/ኣገልግሎት” ክመርሕ ብፕረዚዳንት ኢሳያስ ዝተመዘዘ ሓላፊ ከኣ ብርጋዴር ጀነራል ፍጹም ገብረሂወት (ወዲ መምህር) እዩ፡፡

መጋርያ ባድመ ብልጭ-ብልጭ!
1ይ ክፋል
ረድኢ መሓሪ /ኣለና/ 14 ነሓሰ 2014

ግዜ መረስዕ ስለዝኾነ፣ የረሳስዕ ኢዩ። ኲናት፣ በሰላ ኲናትን ወረ-ኲናትን ግን ኣብ ዕታር ዓመታት ዝርሳዕ ኣይኮነን። ባድመ ኢልና ክንሓስብ እንከለና፣ ብዛዕባ እቲ ኣብ ወርሒ ግንቦት 1998 ዝተኣጉደ መጋርያን ዝሃለቐ ህይወትን ኢና እንዝክር። ብዛዕባ ጉዳይ ባድመ ብዙሕ ግዜ ተዘሪቡን ተጻሒፉን ኢዩ። እቲ ኣብዚ ክንብሎ ዝደለና ጉዳይ፣ ‘ዕሉል ቁንጪ ሓሰር ተጎልቢቡ ሓዊ ይስሕን’ ከም ዝበሃል፤ ኲናት ባድመ ኮነ ተባሂሉ ብመደብን ድሌትን ገበነኛ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተፈጀረ ታይም ቦምብ ምንባሩ ንምንጻር ኢዩ።

ሽዑ ኢሳይያስ ገለ ነገር ክሰርሕ ይውጥን ስለዝነበረ ኢዩ ከኣ፡ ብኣዝዩ ስዉር ዝኾነ መንገዲ፣ ብድሕሪኡ ዝተረኽበ ናጤባ ንምምሳል ናብ ሱዕድያ ገይሹ ነበረ። ነቲ ኲናት፡ ንሓደ ጀነራል መደብ ስራሕ ሂቡ ኣባሪዕዎ። እቲ ኣብቲ እዋን እቲ ክሰርሖ ዝሓንጸጾ መደብ ድማ፡ እነሆ ሎሚ ብድሕሪ ደርዘን ዓመታት ብጋህዲ ርኢናዮ።

ወላ’ኳ ካብቲ ኲናት ደው ዝበለሉ ግዜ ክሳብ ሎሚ ልዕሊ 14 ዓመታት ሓሊፉ እንተኾነ፣ እቲ መጋርያ ባድመ ግን ገና መመሊሱ ብልጭ-ብልጭ ይብል ኣሎ። ዶብ ናይዚ ክልተ ህዝቢታት ካብ ምዕራብ ክሳብ ምብራቕ ብንጹር ዝተሳእለ ኢዩ። ወላ’ኳ ብድሕሪ 2000 ዓ.ም. ካብ ስምምዕ ኣልጀርስ ንደሓር እቲ ዝምድና ግንባራት፡ ኣይሰላም ኣይኲናት እንተሃለወ፣ ሓሙኽሽቲ ባድመ ግን ክሳብ ቀብሪ ስርዓት ህግደፍ ብቐሊሉ ዝጠፍእ ኣይኮነን።

ብዛዕባ ሓደ ጉዳይ፡ ክልተ ታሪኻት የለን። ታሪኽ ዶባት ኤርትራን ትግራይን ከኣ ሓደን ሓቀኛን ታሪኽ ጥራይ ኢዩ ዘለዎ። እቶም ብ1902 ዓ.ምሕረትን ድሕሪኡን ኣብ መንጎ መግዛእቲ ጣልያንን ንኢትዮጵያ ዝገዝእ ዝነበረ ሃጸይ ምነሊክን ዝተሓንጸጹ ዶባትን ዝተገብሩ ውዕላትን ኣብ ናይ ታሪኽ መዛግብቲ ተሰኒዶም ኣለዉ። በቲ ንጹር ሕንጻጽን ብድሕሪ ኲናት ባድመ ብኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ዘ ሀግ ዝተዋህበ ቀያዲን ናይ መወዳእታን ብይንን መሰረት፤ ባድመ ሉኣላዊት መሬት ኤርትራ ምዃና ዘጠራጥር ጉዳይ የለን። ኣብ ዘርከብናሉ ዘመናዊ ታሪኽ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራውያንን ትግራዎትን ብዶብ ዝተበገሰ ዓቢ ግርጭትን እምባጋሮን ኣይነበረን።

ብኣንጻሩ’ኳ ድኣ ኣብ ኤርትራ ገዛእቲ ሓይልታት ብዘተኣታተዉዎ ጉዳይ መሬትን ካልእ ጠንቅታትን ዝመበገሲኡ ኣብ መንጎ ዓድታት፣ ብሄራት፣ ቀቢላታትን ወረደታትን ካብ ግዜ ምምሕዳር መሳፍንቲ ክሳብ ምምሕዳር ዓባይ ብሪጣንያን ደርግን፤ ቀጺሉ’ውን ክሳብ ግዜ ናጽነትን ዝተራእየ ባእሲን ውግእን ነይሩ ኢዩ። ኮር ተገልበጥ! እዚ ብናጽነት ኤርትራ ዝተጣዕሰ ጃንዳ ዓዋሉ ህግደፍ ከኣ፡ ሜላ ቀዳሞት ገዛእቲ ብምኽታል፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብብዙሕ ኣገባብ ከፋፊልዎ ኢዩ። ብቀንዱ ድማ ምብራዕ ኲናት ባድመ።

ድሕሪ’ቲ ኩሉ ሕቡእ ኣጀንዳን ኣሽካዕላልን፣ ቅድድም ንህንጸት ኮረሻ ስልጣን ኢሳይያስን’ምበኣር፣ ምምራሕ ናብ መኣዝን ኲናትን ሕንፍሽፍሽን ክስዕብ ናይ ግድን ኮነ። እቲ ምንታይ ኢሳይያስ፣ ካብ ኣበጋግስኡ ኣብ እንርእየሉ ግዜ፣ ብንግሆኡ ትልሚ ዳንዴር ዝተለመ፣ ንኤርትራን ኤርትራውያንን በብቑሩብ ንምጽናት ሕቡእ ካራ ተኾልኲሉ ንሜዳ ዝተበገሰ፤ ቁሩሕ መንደላይ ተመን ስለዝኾነ ኢዩ።

ስለዚ እቶን መቕዘፍቲ ኲናት ባድመ፡ ገና ኣይዓረፈን። መምስ ሓድሽ ፖለቲካዊ መቐይሮ፡ እቲ ድጉል መጋርያ ብልጭ-ብልጭ ክብል ንርእዮ ኣለና። እቲ ሓደገኛ ኲናት ብስትራተጂያዊ ሕንጻጽ ቤት ጽሕፈት ኢሳይያስ ዓምበርቦብ፤ ድሕሪ ነዊሕ ዓመታት ናይ ግድን ክመጽእ ዝነበሮ፤ ወይ ከም ታይም ቦምባ ኣብ ሰዓቱ ክፍጀር ዝነበሮ ሕንጹጽ መደብ’ምበር ናጤባ፡ ወይ ነጎዳ ሓጋይ ኣይነበረን።

ጠንቂ እቲ ኲናት ሕቡእ ድሌት ውልቀ-ምልካዊ ኢሳይያስ ምዃኑ ካብቲ ክኸዶ ዝጸንሐ ጉዕዞ ዘይተረድኦ ኤርትራዊ እንተሎ፣ ከም ፈረስ ማይ ኣባ-ሻውል የማነ-ጸጋም ዘይጥምት ሰብ ጥራይ ኢዩ። ብከመይ መንገዲ ከም ዝበርሃሉ እንድዒ! መበገሲ ኲናት ባድመ እቶም “ንክረዳድኡ” ብዝልብ ምኽንያት ናብ ውሽጢ ባድመ ዝኣተዉ ኤርትራውያን ልኡኻት፤ ብሚሊሽያ ወያነ ምስ ተቐትሉ ኢዩ’ኳ ዝብል መመኽነይታ እንተቀረበ፤ ናብቲ ዝሰዓበ ዕንወት ንምብጻሕ ግን ሕቡእ ተንኮላት ኢሳይያስ ዝወልዖ ኲናት ጥራይ ኢዩ ዝነበረ። እቶም ብሚልሽያ ወያነ ተቐቲሎም ዝተባህሉ ዜጋታት ኤርትራ፡ ኣስማቶም መነመን ይበሃሉ ነይሮም? ዓዶምን ስድራ ቤታቶምን’ከ ኣበይ ይርከቡ? ፈለጥቶም’ከ በዓል መን ነበሩ? ዝብሉ ሕቶታት ዛጊት ክሳብ ሎሚ መልሲ ኣይተረኽበሎምን። ስለዚ እቶም ተቐቲሎም ዝተባህሉ፡ ሰባት ድዮም መናፍስቲ፡ ዛጊት ዝተረጋገጸ ጉዳይ የለን።

እቲ ሓንሳብ ዝተተኮሰ ነታጒ ኢሳይያስ ከኣ፣ እነሆ ጥሚቑ ክሳብ ለይቲ ሎሚ ንህዝቢታት ኤርትራን ኢትዮጵያን /ብፍላይ ከኣ ንህዝቢ ኤርትራ/ የበሳብስን ይብትንን ኣሎ። እቲ ድጉል ሓሙኽሽቲ ኲናት ድማ፡ ጠንቂ ምምዝባል ኤርትራውያን ኮይኑ ይርከብ ኣሎ። እቲ ብዕለት 12 ግንቦት 1998 ወጋሕታ ሰዓት 05:30 ብብርጌዳት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝተጀመረ ኲናት ባድመ፡ ንኩላትና ኤርትራውያን ሃንደበት ኮይኑ ተሰሚዑና። ሽዑ ኣብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ኤርትራ ሓላፊ ጠቕላላ ስታፍ ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ ጀነራል ዑቕበ ኣብርሃ ብዛዕባ እቲ ምጅማር ኲናት፦

“ኣነ ኣብ ባድመ ኲናት ከም ዝተጀመረ ምስ ህዝበይ ብረድዮን ተለቪዥንን እየ ሰሚዐዮ” በለ። ብዙሓት ሚኒስተራት፡ ኣማሓደርቲ ዞባታት፡ ሰብ መዝታትን ሜጀር ጀነራላትን’ውን ብዛዕባ እቲ ኲናት ሽዑ ምስ ተባርዐ ከም ዝሰምዑ ተዛሪቦም ኢዮም።

ኲናት ባድመ ገና ኣይቀሃመን። ፖለቲካዊ ንፋስ ኣብ ዝሕይለሉ ግዜ ከኣ፡ እቲ ድጉል መጋርያ ብልጭ-ብልጭ ክብል ንዕዘብ ኣለና። ንሕና ኤርትራውያን “ኲናት ባድመ መን ጀመሮ?” ዝብል ግድል ብሓቂ ከይፈታሕና ናብቲ ዝነበረ ሕንፍሽፍሽን ሎሚ ዘሎ በሰላ ንምሕዋይ ዝግበር ተጋድሎን ንጹር መንገዲ ክንሕዝ ዝከኣል ኣይኮነን። ነቲ ብዕለት 13 ሚያዝያ 2002 ናብ ዘ ሀግ ዘምርሐ ጉዳይን ከምኡ’ውን ኮሚሽን ዶብ ክልቲአን ሃገራት ብዕለት 21 ታሕሳስ 2005 ዝሃቦ ምስክርነትን መንግስቲ ህግደፍ ብወግዒ ዝተቐበሎ ውሳኔን ደጋጊምና ንርአ። ካብኡ ንደሓር ምህውታት ኣየድልን ኢዩ።

ካብ ነዊሕ ዓመታት ኣትሒዙ ምስሕሓብ ብዛዕባ ባድመ ከም ዝነበረ ዚዝከር ኢዩ። ግን እቲ ኣብ ግዜ ቃልሲ፡ ወይ ኣብተን መጀመርያ ዓመታት ናጽነት ብመሰረት ሕጋዊ መግዛእታዊ ካርታ ብሕውነታዊ መንገዲ ክፍታሕ ዝነበሮ ጉዳይ ኢዩ ነይሩ። ክሳብ ናብ ሓዊ ዝቕየር ግን ብዓቢ ቆላሕታ ኣይተራእየን። እቲ ንክትኮስ መዓልታት ዝጽበ ዝነበረ ነታጒ ኢሳይያስ ተፈጂሩ ኢዩ። ሽዑ እቲ ሓዊ ብቕጽበት ከም ሳዕሪ ኣንቶረ፣ ናብ ገምሃሎ፣ ወረዳታት ኣድያቦ፣ ገዛ ገርህላሰ ወ.ዘ.ተ… ክባራዕ እንከሎ፤ በብግዚኡ ካብ ባድመ ብዝነጠረ ቁልዒ’ውን ኣብ ግንባራት ጾሮና፣ ዛላንበሳን ቡሬን ወ.ዘ.ተ…ንፋስ ከም ዝኣተዎ ረመጽ ብዝለዓለ ናህሪ ተባርዐ። ኩላትና ዜጋታት ኤርትራ በቲ ዝተረኽበ ትራጀዲ ቃዚንናን ኣስተንቲንናን ኢና። ምስ ግዜ ዘይበርህ ጉዳይን ምስጢርን ስለዘየለ ግን እቲ ኲናት ሓደ ካብ ጸወታ ቸዝ ኢሳይያስ ኢዩ ነይሩ።

‘ናብ ቤተ-ክርስትያን ትብል ጽግዕ ጽግዕ፣ ክትጸድቕ’ዶ ደልያ ዘይከተዘንግ’ ከም ዝበሃል እምበኣር፣ ገበነኛ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ካብ ግዜ ምስላፉ ኣትሒዙ ክሳብ ሎሚ፤ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝነበሮ ሜላን ኣተሓሕዛን፣ ንስለ ናጽነትን ፍትሒን ህዝቢ ኤርትራ ዘይኮነስ፣ ንስለ ስልጣኑን ውልቃዊ ምልኩን ከምኡ’ውን ስለቲ ገና ተቐቢሩ ዘሎ ሕቡእ ሕልሙን ምንባሩ እነሆ ከም ጸሓይ ጾመ-ኣርበዓ በጣዕጣዕ ኢሉ ተራእዩ ኣሎ።

ንሕና ዝበዛሕና ኤርትራውያን ረሳዕቲ ኢና። ግርህነትናን ረሳዒ ባህልናን ግን ንጎሓላሉ ጠቒሙ። ንዓና ንህዝቢ ኤርትራ ከኣ ናብ ሃው ዝበለ ገደል ኣገምጊሙና ይርከብ ኣሎ። ብዛዕባ ብዙሓት ጉዳት ጸይቀ-ዕሉል ኢሳይያስን ስርዓተ-በጋሚንዶ ህግደፍን ተጻሒፎም ዝውድኡ ኣይኮኑን። ግን በታ ናይዛ ዳሕረወይቲ ጸወታ ጥራይ ክንደጋግም ንግደድ ኣሎና። እቲ ምንታይ ኣይሽንኳይዶ ናይ ቅድሚ ዕስራታት ዓመታትሲ፣ ናይ ቀረባ ዓመታት’ውን ዘይንዝክር፡ ዓቢ መደምሰስ ዝወሓጥና ህዝቢ ብምዃንና።

ጉዳይ ባድመ፣ እቲ እንኮ መዓልቲ ንክፍጀር ተቐቢሩ ዝነበረ ፈንጂ ኢሳይያስ፣ ኣብ ክፍላ ግንቦት 1998 ተተኮሰ። ውግእ ባድመ ንረብሓ ውልቀ-ምልኪን ምጽናት ኤርትራውያንን ንክኸውን ነዊሕ መጽናዕቲ ዝተገብረሉ፣ ብለቢቶን ማይ ብሑቕን ሳሕል ዝተለውሰ፣ መጎጎ ቤተ መንግስቲ ህግደፍ ዝሰንከቶ ገዲም ጥጅእ ኢሳይያስ ዝነበረ ተወሰጥ ኢዩ። ሓድጊ ኲናት ባድመ ከኣ፣ ሕንፍሽፍሽ ህዝቢ፣ ማእሰርቲ ናይ ኢሳይያስ ዝደልዮም ዝነበረ መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር፣ ጥሜትን ራዕድን ንመላእ ህዝቢ፣ ሞት መንእሰያት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ፡ መቕዘፍቲ ላምፐዱዛ፡ መሸጣ ኩሊት ሲናይን ጥፍኣት ንኤርትራውያንን ኮነ። ሎሚ’ውን ካብቲ ን14 ዓመታት ተደጒሉ ዝጸንሐ ጓህሪ፡ ብልጭ-ብልጭ ንጣራት ንዕዘብ ኣለና።

ሞት ክናና ንኢሳይያስ!
ደበሳ ኢዮብ ንህዝቢ ኤርትራ!
ይቕጽል…

ካልኣይ ክፋል

                  ኤርትራ ንኤርትራውያን! ንመን ድኣ..?

    ካብቲ ዝመጻኒ ብዙሕ ርእይቶታት ገለ ምስቲ ኣነ ዝጽሕፎ ዘለኹ ሓሳብ ዘይሳነ ሕቖን ከብድን ኮይኑ እየ ረኺበዮ፡፡ ስለ ዝኾነ ነቶም ጽሑፈይ ምስ ሰሚት ቦለኛ ብምትእስሳር ናብ ካልእ ጫሌዳ መገዲ ከተትሕዝዎ ዝፈተንኩም፡ ኣይፋልኩምን እዚ ጽሑፍ ምስ ሰሚት ቦለኛ ዝኾነ ዘራኽብ የብሉን፡፡ ንሰሚት ቦለኛ ዝነቅፍን ነቲ ኣብ ቦለኛ ዝግበር ምትእኽኻብ ዝኹንን ኣይኮነን፡፡ መሪሕ ጭርሖ ሰሚት ቦለኛ ኤርትራ ንኤርትራውያን ዘይኮነ Eritrean solution for Eritrean problems ኢዩ ዝብል፡፡ ስለ ዝኾነ ጽሑፈይ ንንጽል ነገራት ዝዓለመ ዘይኮነ ኣዝዩ ዓቢ ጥቕላል ኢዩ፡፡ ክጽሕፎ ዝደረኸኒ እውን ውህሉል ትዕዝብተይን ብኣካል ዘጋጥሙኒ ነገራትን ደኣ እምበር፡ ሰሚት ቦለኛ ኣይኮነን፡፡ ንኣንፈይ ግን ዝተወሰነ ርእይቶ ኣነ ውን ወስ ከብል፡፡ ንገብሮ ዘለና ቃልሲ ጻጸ ምስ ሓርማዝ ዝዓይነቱ ምዃኑ ክንዝንግዕ የብልናን፡፡ ቃልስና ምስቲ ንኣስታት ሓምሳ ዓመታት ሳሪሃ ማሪሃ ዝጠጀአ ኣዝዩ ግናን ሓደገኛን ቀታሊ ሰርዓት ምዃኑ ምፍላጥን ምእማንን የድሊ፡፡ ስለ ዝኾነ ኣዝዩ ዓቢ ደገፍ ማሕበረሰብ ዓለም፡ ብፍላይ እውን ጎረባብቲ ሃገራት የድልየና፡፡ እዚ ቀታሊ ስርዓት ብጠበንጃ እምበር ብጸሎትን ምህለላን ኣይእለይን ኢዩ፡፡ ስለ ዝኾነ ኩሉ እንትናዊ ደገፍ ብፍላይ ጎረባብቲ ሃገራት የድልየና፡፡ ዝግበር ሽርክና፡ ዝግበር ትዕበ ትንኣስ ደገፍን ሓገዝን ግን፡ ናይ ለማናይን ተኻብን ናይ ለኣኽን ተላኣኻይን ዘይኮነ፡ ኣብ ቅኑዕ መሰረት ዝተሰረተ፡ ንብረብሓ ኩለን ጎረባብቲ ህዝብታት ናብ ስኒትን ፍቕርን ዘምጽእ፡ ሓባራዊ ዕቤትን ሰላምን ዘረጋግጽ ራእይን ዝሓዘ፡ ግሉጽነት ዘለዎ ሽርክናን ምትሕግጋዝን ክኸውን ኣለዎ፡፡ ምስ ኣኽብሮት፡፡ ናብቲ ዘበገስኩዎ ካልኣይ ክፋል ጽሑፈይ ኤርትራ ንኤርትራውያን ንወድያመን ድኣ ንቐጽል፡፡

ኣነስ እንታይ ምበልኩ ናብ ጎድኒ ምትኳስ ኣይምኣኸለናንʼዶ…? ንሕድሕድና ምትኹዃብ ኣይምኣኸለናንʼዶ….? ናብ ቅድሚት ናብቲ ልቸንስኡ ዘውጸአ ህግደፍ ገጽና እንተንትኩስʼዶ ኣይምሓሸን…..? ሃብቶም ተኽለ ዝተባህለ ካብ ነበብቲ ጽሑፈይ ዝሰደደለይ ርእይቶ ኢያ፡፡ ካብቲ ዝመጻኒ ብዙሕ ርእይቶታት ከምዚአ ገይራ ኣብ ልበይ ዝኣተወት ሓሳብ የላን፡፡ ብሓቂ ብዘይ ቀልዓለም እዚ ሃብቶም ዝብሎ ዘሎ ኢዩ ክኸውን ዝግበኦ፡፡ ሓደ ዕላማን ንሓደ ጸላእን ኣብ መሳርዕ ቃልሲ ኣቲና ንሕድሕድና ክንበላላዕ ኣይግባእን፡፡ እዚ ጽሑፍ ንደምበ ተቓውሞ ክነቅፍ ወይ እውን ጉድለታቶም ከቃልዕ ዘይኮነኩ ኢሳይያስን ሃሱሳቱን ውን ኣብ ደምበ ተቓውሞ ካባ ተቓወምቲ ወድዮም ሰሊኾምና ምህላዎም ንምግንዛብ ኢየ፡፡ ከምቲ ሃብቶም ዝበሎ ናይ ምቕታልን ምእሳርን ሃገር ምብዳምን ኤርትራውያን ከጽንትን ነበረያ ነበረ ክገብርን ብኣዋጅ ልቸንሳ ዘውጸአን ብዘውጸኦ ወግዓዊ ናይ ምቕታልን ምጽናትን ተግባራቱ ብጸሓይ ቀትሩ እናኣተግበረ፡ ስለምንታይ ንዕዑ ጎሲና ንሕድሕድና ኣብ ምውንጃል ንኣቱ ዘለና፡፡ ስለምንታይ ንተቓለስትን ምንቅስቓስ ቃልስን ምቕታልን ምቕንጻልን ምብትታንን….?

ንእመን ኣይንእመን ብዘየገድስ ነቲ ሓቀኛ ቃልሲ ዝዕንቅፉ ሃሱሳት ተቃወምቲ ዝመስሉ በታተንቲ ሶሊኾምና ኣለዉ፡፡ ብዙሕ ነገራት ይፍተን ጽቡቕ ኣንፈትን መንገድን ይሕዝ፡ ከይጸነሐ ኣይሰሙን ኣይሳልስቲ፡ ቀምሽ ኣደይ ሓንኲሉኒ ኣካይዳታት ይስዕብ፡፡ ኣብ ብዙሕ ኣኼባታት ናይ ዘተ መኣድታት ኣትየን ተሳቲፈን፡፡ ንህግደፍ ከመይ ገይርና ንስዕሮን ነጥፍኦን ተባሂሉ ክዝረብ ዳርጋ ኣይሰማዕኩን፡፡ ብዓቢኡ እቲ ኣስታት 600 ኤርትራውያን ዝተሳተፍዎ ጉባኤ ኣዋሳ ወሲኽካ፡ ዝበዝሑ ዝተሳተፍኩዎም ኣኼባታት ንስርዓት ህግደፍ ከምዚ ቀስ ኢልካ ዝስራሕ ዕዮ ገዛ ኣወንዚፎም፡ ኣብ ካልእ ናይ ሓሸውየ ዛዕባታት ሸንኮለል ክብሉ እየ ተዓዚበ፡፡ ስለምንታይ….? እቲ ሕቶ ናይ ኩልና እቲ መልሲ ውን ናይ ኩልና ኢዩ፡፡ ስለምንታይ ናይ ቀዳምነት ቀዳሚ ዕዮና ዘይንሰርሕ….? እቲ ዘየፈላሊ ፍልልያትና ከምዘለዎ ኮይኑ፡ ስለምንታይ ናይ ሓቢርካ ምስራሕ ፕሮግራም ዘይንሕንጽጽ…? ሕጂ እውን ንፍቶ ንጽላእ ነቲ ተላዒሉ ዘሎ ህዝባዊ ሕቶ ንምዕንቃፍ ቋንቋ እቲ ንጥፍኣትና ልቸንሳ ዘውጸአ ህግደፍ ዜማ ቀይሮም ዝደርፉ ሃሱሳት እቲ ስርዓት ኣብ መንጎና ተሰግሲጎም ኣለዉ፡፡ እታ ብቐዳምነት ዘምጽእዋ ቅድመ ኩነት ድማ፡ ኢትዮጵያ፡ ወያነ፡ ኤርትራ ንኤርትራውያን ዝብል ኣሻማውን ኣብ ምጥርጣር ዘእቱ ሓሳባትን ኢዩ፡፡

ሎሚ እዚ ኢሳይያስ ዝደረሶ ትያትሮታት ክቀላላዕ ክኽእል ኣለዎ፡፡ ጠበናጁና ናብ ኢሳይያስን ሃሱሳቱን ክቐንዕ እንተድኣ ኮይኑ ንሓቂ ብትብዓት ክንስየፈላ ኣለና፡፡ ልዕሊ ዝኾነ ድማ እዚ ደም አሽሓት ንጹሃት ኤርትራውያን ዘፍሰሰ ኣራዊታዊ ስርዓት ብሓይሊ ብጠበንጃ እምበር፡ ብሰለማዊ መንገዲ ክእለ ከምዘይክእል ምእማን የድሊ፡፡ ሓይሊ ጠበንጃ ክብል እንከለኹ፡ ኣብ መንጎ ኣሐዋት ኤርትራውያን ኲናት ሕድሕድ ይገበር ማለት ኣይኮነን፡፡ በሰላ ኲናት ሕድሕድ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራን ክሳብ ከንደይ ከቢድ ምዃኑ ከም ኩሉ ኤርትራዊ ይፈልጦን የሕምመንን ኢዩ፡፡ ከምኡ ዓይነት ትራጀዲ ኣብ ህይወተይ ዳግማይ ክርኢ ኣይደልን፡፡ ሓደ ክንፈልጦን ከነረጋግጾን ዘለና ሓቂ ግን፡ እቲ ብስርዓት ህግደፍ ጅሆ ተታሒዙ ዘሎ ሰራዊትን ህዝብን ብመንጽሩ፡ እቲ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ጠበንጃ ኣልዒሉ ዘሎ ተቓላሳይን ድሌቶም ሓደ ኢዩ፡፡ ክልቲኦም ሓርነት ህዝቢ ኤርትራ ክረጋገጽ ዝደልዩን ዝብህጉን ኣካላት ኢዮም፡፡ እቶም ንሓርነት መላእ ህዝቢ ኤርትራ ረጊጾም ደም ዘፍስሱ ዘለዉ ገበነኛታት ግን፡ እንትርፎ ብሓይሊ ብረት ስልጣን ናብ ህዝቢ ከረክቡ ከምዘይክእሉ  ምግንዛብ የድሊ፡፡ ዓሚ ታንኪ ኣምሪሑ ፎርቶ ዝደየበ ጅግና ስዉእ ወዲ ዓሊ ህዝባዊ ሕቶ ድኣ ሓቲቱ እምበር፡ ኲናት ሕድሕድ ኣይኣወጀን፡፡ ኣፈሙዝ ታንኩ ናብ ህዝቢ ኣየቕነዐን፡፡ ካብዚ ዝዓቢ ምስክርነት የለን፡፡ እቶም ንጠበንጃ ከም መመሳመሲ ኲናት ሕድሕድ ስክፍታታት ዝፈጥሩ ካብ ፍጻመ 21 ጥሪ ይመሃሩ፡፡

ከምዚ ዝኣመሰለ ንምጾታት ስርዓት ህግደፍ ዘቀላጥፍ ዛዕባ እንክለዓል ደም ብዝሒ ዝለዓለም ኣካላት ድማ ኢዮም፡ ሓለይቲ ህዝብን ተቓለስትን ተመሲሎም ፍልጠቶምን ተመክሮኦምን ሓዊሶም፡ ንስለ መሰል፡ ንስለ ሓርነትን ፍትሕን ዝተበገሰ ህዝባዊ ቃልስና ካብ ሓደ ገጽ ናብቲ ካልእ ገጽ ከም ዝዛዝው ዝገብርዎ ዘለዉ፡፡ ጎነጽ ዝበሃል ቃል ክለዓል የብሉን፡፡ እዚ ህዝቢ ንሕድሕዱ ደም ክፋሰስን ክፋለስን የብሉን፡፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኣቲኻ ዝግበር ቃልሲ ቅቡል ኣይኮነን ክድዓትዩ፡፡ ኢትዮጵያ ናይ ሓዋሩ ጸላኢትና ኢያ፡፡ ወያነ ትማሊ ኣሕዋትና ዝቐተለን ህዝቢ ዘባረረን ኢዩ፡፡ ወያነ ኣይእመንንዩ፡፡ ወያነ ምስ ተቓወምቲ ተሰማሚዑ ንወደብ ዓሰብ ገሚዑ ክወስድን ናብ ኢትዮጵያ ክሕውሳን ኢዩ ዝሰርሕ ዘሎ፡፡ ኣብ ጉዳይና ኢዶም ኣይኮነን እግሮም የእትዮምሉ፡፡ ኤርትራ ናይ ኤርትራውያን ኢያ፡፡ ኣንቱም ሰባት ኣየናይ ጠበንጃ ዘልዓለ ምንቅስቓስ ኢዩ ኲናት ሕድሕድ ዝኣወጀ…? ኣየናይ ጻድቕ ኢዩ ኣብ ኢትዮጵያ ኣቲኻ ቃልሲ ምክያድን ጠበንጃ  ምልዓልን ውጉዝ ከም ከመ ኣርዮስ ኢሉ ዝወገዘ….? መን ኣየናይ ውድብ ኢዩ ኤርትራ ናይ ኤርትራውያን ኣይኮነትን ወይ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ክትሕወስ ኣለዋ ዝበለ…? እዚ ተኣፋፊ ዛዕባ ኣብ ሳልሳይ ክፋል ናይዚ ጽሑፍ ብዕሙቀት ክኣትዎ ክፍትን እየ፡፡ ንሕጂ ግን ናብታ ኤርትራ ንኤርትራውያን ትብል ገለ ሃሱሳት ድንግርግር ከእትዉልና ክበታትኑና ዘምጽእዋ ሓሳብ ክምለስ፡፡

ብቓልስና፡ ብመስዋእትና፡ ብድምጽና ዝመለስናዮን ዘረጋገጽናዮን ሓቂ፡ ስለምንታይ ኮር ተገልበጥ ኮይኑ ኣብ ምጥርጣርን ኣብ ዋጋ ዕዳጋን ንኽኣትው ብፍላጥ ይኹን ብዘይ ፍላጥ ዝስራሕ ዘሎ….? ኤርትራ ናይ ኤርትራውያን ምዃና ዘይኣምንን ዝጠራጠርን መንዩ…? እዛ ብርኩታ እምኒ ኣላታ ዘብልዩ ነገራቱ፡፡ ኢሳይያስ ነቲ ገና ካብ ምብጋሱ ክርዳድ ንኽንፈሪ ዝተለሞ ትልሚ ኣብ መፈጸምትኡ ከብጽሕ ናይ ሓይለ ኣቡኡ ይሰርሕ ኣሎ፡፡ ኢሳይያስ ነቲ ቃልሲ ንፍትሕን ንዲሞክራስያዊ ለውጥን ዘለዓዓለ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሓቢሩን ሰሚሩን ብማዕበል ከይትንስእን ክርዳድ ትልምታት ኢሳይያስ ብርዒን ከይገብሮን ብኹሉ መዳያት ክዕንቕፎ ይሰርሕ ኣሎ፡፡ ኢሳይያስን ሃሱሳቱን ንደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ብዓይኒ መርፍእ ከም ዝከታተልዎን ንምዕንቃፉ፡ ንምብታኑ፡ ኣብ ሕድሕዱ ምትእምማን ክስእንን ክበላላዕን ኣዝዩ ገዚፍ ገንዘባዊ ባጀትን ሰብኣዊ ዓቕምን ኣዋፊሩ ይሰርሕ ምህላዉ፡ ናይ ኣደባባይ ሚስጢር ኢዩ፡፡ ሓደ ካብኡ ኣብ ሕድሕድና ምፍልላይን ምጥርጣርን ከምዝኣቱ ምግባር ኢዩ፡፡

ኢሳይያስ ነቲ ከም ዘይገደሰሉን ዘይስከፈሉን ኮይኑ ክረኣይ ዝደሊ ደምበ ተቓውሞ፡ ምብትታን ጥራይ ዘይኮነ ከም ሑጻ ባሕሪ  ክበዝሕን ከም ነደቕቲ መንደቕ ባቤል ንሕድሕዱ ብዘየረዳድእ ቋንቋ ክተሃናኾትን ይሰርሕን ይገብርን ኣሎ፡፡ ነዚ ፈሊጥናን ኣለሊናን ነቶም ክርዳድ ክንፈሪ ዝሰርሑ ዘለዉ ሃሱሳት ኣይፋልኩምን፡ ትያትሮታት ኢሳይያስ ተገጢሙ ኢዩ እንተዘይ ኢልናዮም፡ እናሰሓቕና ውሕጅ ህግደፍ ንዕርብርብና ከዕርበና ኢዩ፡፡ ኤርትራ ናይ ኤርትራውያን ኮይና ኢያ፡፡ ሕቶና ብቓልስናን መስዋእትናን ነጻ ድምጽናን ተመሊሱ ኢዩ፡፡ ጉዳይ ኤርትራ ንኤርትራያን መዓልቦ ተገይሩሉ ዝተዓጽወ መዝገብ ኢዩ፡፡ እቲ ኤርትራ ናይ ኤርትራውያን ምዃና፡ ኤርትራ ነጻን ሉላዊትን ሃገር ምዃና ብቐዳምነት ወግዓዊ ኣፍልጦ ዝሃበ ድማ፡ እቲ ብሃሱሳት ህግደፍ ኣይእመንዩ ዝበሃል ዘሎ፡ ወያነ ኢሂወደግ ምዃኑ ታሪኽ ሰኒድዎ ዘሎ ሓቂ ኢዩ፡፡ ንድሕሪት ተመሊስና ነቲ ዓይኑ ዘፍጠጠ ሓቂ ምምርማር ከድልየና ኢዩ፡፡

ኣብ መጠረሽታ እንተዘይ ትንውንወኒ መን መጽደፈኒ ዝብል ምስላ ኣበዋት ኣለና፡፡ ኢሳይያስ ብዘይ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ፡  ብኢደ ወነኑ ታንክታትን መዳፍዓትን ኣምሪሑ ንዝጀመሮ ኲናት ሸፊና፡ ንህዝቢ ከምቲ ዝሓለፈ ወያነ ክወሩኻ እዮም፡፡ ኣይእመኑን ኢዮም፡፡ እናበልና ኣብ ድንግርግር ከም ዝኣቱ ክንገብሮ ኣይግባእን፡፡ ህዝቢ ነዚ ፋሹል ሓሳብ ስዒሩ ናብቲ ጸላኢኻዩ ዝበሃል ዘሎ ህዝብን ሃገርን ልዕሊ ዝኾነ ግዜ ዶብ ተሳጊሩ ብጅምላ ናብ ኢትዮጵያ ይኣቱን ይስደድን ኣሎ፡፡ ኣብ ሰሙን ካብ 700 ክሳብ 1000 ኤርትራውያን  ናብ ኢትዮጵያ ይኣትዉ ከም ዘለዉ ሰነዳት UNHCR ኣስፊርዎ ኣሎ፡፡ ስለ ዝኾነ  ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ዝተረፈ፡ ህዝቢ ዝፈለጦን ዝሰዓሮን ሕሱር ሓሶት ንየው ንበሎ፡፡ ነቲ መዳርግቲ ኣልቦ መስዋእቲ ዝኸፈለ ህዝቢ ኤርትራ ጸላኢኡ ስርዓት ህግደፍ ጥራይ ኢዩ፡፡

ሳልሳይ ክፋል ይቕጽል

ሚካኤል እምባየ (ኣራንቺ)

[email protected]

251-921924501

ን44 ዓመታት ዝነቀወ ዝብኢ ሃገርና!

ርሑስ በዓል ዒድ ኣል-ፈጥር ንኣመንቲ ምስልምና ኤርትራውያን
ረድኢ መሓሪ /ኣለና/ 27 ሓምለ 2014

ቂም-ቂም! ሰዓት ትኣክል ኣላ። ግዜ ሻርነት ስለዘይብሉ ከኣ፡ ንኩሉ አእጃሙ ክዕድሎ ኢዩ። ‘ካብ ሎሚ ዝነቀወ ዝብኢስ ኣየሕደረናን’ ከም ዝበሃል፡ እንጉይ…! ኢሳይያስ ፡ ካብ ዓላ 1970 ዓ.ም. ዝጀመረ’ምበር ሎሚ ኣብ ግዜ ዕርበቱ ዝተሰምዐ ድምጺ ኣይኮነን። እዚ ጽሉል’ዚ ኣብ ናይ ደም ቆር ዝሓምበሰ፡ ኩሉ ኣካላቱ ብደም ዝተጸየቐ ዕሉል ገበነኛ ኢዩ። ብኢዱን ብትእዛዙን፣ ከምኡ’ውን ብስዉር መጻወድያኡን ዝጠፍኡ ኤርትራውያን ድማ ቁጽሪ የብሎምን። ግን ንኩሉ ግዜ ኣለዎ።

ኢሳይያስ ማጨሎት ዘይተረኽቦ ጽሉል ክነሱ፡ ስዉር ተግባራቱ ግን ይርደኦ ኢዩ። ደም ሰብ ክቡር ስለዝኾነ፡ ኣይኮነን’ዶ ሂወት ብዙሓት ሰባት፣ ሂወት ሓደ ሰብ ኣጥፊእካ’ውን ቀሲንካ ምንባር ዝከኣል ኣይኮነን። እቶም ኣብ ግዜ ሰውራ ይኹን ብድሕሪ ናጽነት ብትእዛዝ ኢሳይያስ ሂወት ሰብ ዘሕለፉ ተጋደልቲ ነበር፡ ክሳብ ዕለተ ሞቶም ስኽፍ እናበሉ’ዮም ዝነብሩ’ምበር እፎይታ የብሎምን።

ከምቲ ርሑስ ኣቦ ሃብቲ ይገድፍ፡ ተካል ኣቦ ከኣ ደም ይሓድግ ዝበሃል፣ ብድሕሪ ዕረፍቶም’ውን እቲ ደም ናብ ደቆም ንከይሓልፍ ክቱር ጭንቀት ንክህልዎም ባህርያዊ ኢዩ። ሰብ ዝገበሮ፡ ምድሪ ነገሮ’ዩ! ስለዚ እቲ መሰረታዊ ፍታሕ፡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪብካ ምንሳሕ ጥራይ ኢዩ። ነዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ጉዳያት፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ሎሚ ጀሚሩ ኣጸቢቑ ክሓስበሉን ክዳለወሉን ግዜ ይጠልብ ኣሎ። ደም ሓያል ስለዝኾነ ኢዩ’ምበኣር እዚ ኣብ ሃገርና ዝገዝእ ዘሎ ኣንጊሁ ዝነቀወ ዝብኢ፡ ወትሩ ካብ ኤርትራውያን ደቀባት እናፈርሐ ዝነብር ዝነበረን ዘሎን።

ተጋዳላይ ኣብራሃም ተወልደ ኣብ ዓላ ምስ ተሰውአ፡ ኣብቲ ብድሕሪ መስዋእቲ ኣብራሃም ዝተገብረ ቦኽሪ ኣኼባ ዓላ፣ እቶም ውሑዳት መስረትቲ ሰልፊ ናጽነት፡ ንተጋዳላይ ሃብተስላሰ ገብረመድህን ክመርሖም ኢዮም መሪጾሞ ይብሉ’ቶም ኣብኡ ዝነበሩ ገዳይም።

“… ኣነ ኣብ ጀብሃ ንዝነበረኒ ሓላፍነት ጠንጢነ እየ መጺኤ ዘለኹ። ስለዚ ክሳብ ዓቢ ጉባኤ ንገብር፡ ወላ ንግዚኡ ሓላፊ ኮይነ ክሰርሕ እኽእል እየ” ኢሉ ብድሕሪ ምጉብዕባዕ፣ ባዕሉ ኢዩ ተመሪጹ ይውስኹ’ቶም ሰብ ቀደም።

ኣብቲ ፈላሚ ርክብ ተጋደልቲ፡ ኢሳይያስ ዝብኢ ምዃኑ እናነገረ፡ ዘለልዮ ብልሂ ሰብ ኣይተረኽበን። ሃብተስላሰ “…ሓላፍነት ንዓይ ግራዝማች ወይ ቀናዝማች ኣይኮነን። ካብ ብሓላፍነት ደረጃ ከኣ፡ ተራ ተጋዳላይ ኮይነ ክቃለስ እየ ዝመርጽ” ኢሉ ከም ዝመለሰ፣ ካብ ብሱል ጥረ፤ ገለ ውሑዳት ተረፍ ዘለዉ ዝምስክርዎ ሓቂ ኢዩ። ኢሳይያስ ሽዑ ከምዛ ዋዛ፡ ሓላፊ ሰልፊ ናጽነት ኮነ። ሓደ ኣቦ ናብቲ ተጋደልቲ ዝነበሩሉ ቦታ ኣብ ዝበጽሑሉ ግዜ፡ “ብድሕሪ ኣብራሃም ደኣ ንመን ኢኹም ሓላፊ መሪጽኩም?” ኢሎም ሓተቱ።

ኢሳይያስ ንበይኑ ፍንትት ኢሉ ኣብ ትሕቲ ገረብ ስለዝነበረ፡ “ነቲ ኣብታ ትሕቲ ገረብ ዘሎ፡ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝተባህለ መሪጽናዮ ኣለና” ክብል ሓደ ካብቶም ገዳይም ተጋደልቲ መለሰሎም። እቶም ኣቦ፣ ባልዋይ ምንባሩ ኣይዘንግዑን! “…ኦይ! ብቐዳማይ በዚኣ ክሓልፍ ከለኹ፡ ንበይኑ ኣብኣ ኮፍ ኢሉ ርእየዮ። ሎሚ’ውን ንበይኑ ኣብኣ ኮፍ ኢሉ ረኺበዮ፡ ያ- ያእ! ግዜ ደኣ ይቀየር’ምበር እዛ ንበይኑ ፍልይ-ፍልይሲ ኣይፈተኹዋን! ካብ ሎሚ ዝነቀወ ዝብኢስ ኣየሕደረንን!” ኢሎም መንገዶም ቀጸሉ። እታ ዘረባ እቲኣ ተቐባሊ ልቢ ስለዘይረኸበት ድማ፡ እነና ዋና ከም ዘይብለን መጓሰ ንሞትን ስደትን ተቓሊዕና ንነብር ኣለና።

ኢሳይያስ ምስ ኣሰልጠንቱ እናተዘራረበ፣ ንሰባት ከም ወረቐት እናበወዘን ኢዩ ብተዘዋዋሪ ኣገባብ ከም ዝምረጽ ዝኸውን ዝነበረ። ስለዚ ኣብቲ ስሙ ንምልዓል ዝቃለሰሉ ዝነበረ ህሞት፡ ከም ታቦት ዓቢ ደብሪ ኮይኑ ንክረአ ኣኽኢሉዎ ኢዩ። እታ ኣብ ዓላ ከም ዋዛ፡ “ክሳብ ስፍሕ ዝበለ ጉባኤ ንገብር ወላ ኣነ ሓላፊ ኮይነ ክጸንሕ…” ዝበላ ሰባብ ተበግሶ፡ ኣብ ሓደ ደረጃ ደው ኣይበለትን። ንቀዳማይ ወገንን ካልኣይ ወገንን ህዝባዊ ሓይልታት፡ እንኮላይ ንጉጅለ ዖበል ከም ወናም ኣባጓይላ ኮይኑ ካብን ናብን ክጻፋዕ ጀመረ። ከደ!…ቀጸለ! ኣብ ቀዳማይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር እውን ባዕሉ ብጥበብ ምክትል ዋና ጸሓፊ ኮይኑ ተመሪጹ። ብድሕሪ 10 ዓመታት /1977-1987/ ኣብ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ከኣ ዝበስል ጉዳያቱ ምስ ኣብሰለ፣ ግዜ ናቱ ስለዝነበረ፤ ባዕሉ ዋና ጸሓፊ ኮነ። ገ እናበሉኻ’ዶ ትጋገ! ናይ በረኻ ከይኣክል ከኣ ጸሓይ ምስ በረቐት’ውን እቲ ኣንጊሁ ዝነቀወ ዝብኢ ኤርትራውያን፡ ነቲ ሃገራዊ ባይቶ ዝበሃል መጋበርያ ስልጣኑ ኣኪቡ፡ ካብ 104 ሰባት 99 ድምጺ ከም ዝረኸበ ተነጊሩስ ከም ንጉሰ ወዲ እልፉ፡ ባዕሉ ተሾመ።

ማጨሎት ዘይተረኽቦን ቆጽሊ ዘይወደቖን ዝብኢ ንግሆ፡ ንግዜ ከም ቃሕትኡ ገይሩ ይኽሽክሾ ስለዝነበረ፤ ብኢዱ ኣዛዚ ሓይልታት ምክልኻል፡ ብኢዱ ኣቦ-መንበር ባይቶ፡ ባዕሉ ዋና ጸሓፊ ህግደፍ ኮይኑ ተሸይሙ። ኢሳይያስ ብህዝቢ ዘይተመርጸ፡ ብዓመጽን ቅንጸላን ዝገዝእ ዘሎ ሕሳስ ልደ ሂትለር ኢዩ። ግሩሃት ኤርትራውያን ከኣ፡ ገርህነቶም ካብ 70ታት ክሳብ ግዜ ናጽነት፡ ክሳብ ሎሚ ን44 ዓመታት እውን ናብ ደልሃመት ሸሚማቶም። ኣባላት ፖለቲካዊ ቤት ጽሕፈት እቲ ውድብ፡ ብሰንኪ ዕሽነቶም፡ ንግዜ ኣይተጠቕሙሉን። ኣማስይኡ’ውን ናብ ዒራ-ዒሮ ተዳጒኖም ንሓዋሩ ፎእ ኣማውታ ክናና ንክሞቱ፡ ታሪኾም ንከይንገር፡ ስሞም ንከይጥቀስን ስድራ ቤቶም ንክዝኽትሙን ዘገርም ፍርዲ ተፈርዱ። ሰኣን ብትኽ! ሰኣን ማጨሎት ምድላይ፡ ሰኣን ንስቴርሶ ግዜ ምጥዋይ! እነሆ እቲ ኣንጉሁ ዝነቀወ ዝብኢ፡ ብድሕሪ 44 ዓመታት ንሃገር ብምልእታ ናብ ደልሃመት ሸሚሙዋ።

ኢሳይያስ ቅድሚ ንክሻ-ወዲ ክሻን ንማንከይን ምእካቡ፡ ንበይኑ ኮፍ ክብልን ንበይኑ ክኸይድን ኢዩ ዝመርጽ ዝነበረ። ኣብ ዓንበርቦብ ኣብ ዝነበርናሉ ግዜ’ውን ንበይኑ ወይ ምስ ሓደ ፊተውራሪ ምኻድ ኢዩ ዝመርጽ ዝነበረ። ከም ሓኽሊ ድሙ ንውልቁ ዝኸይድ’ኳ እንተነበረ፡ ኢሉ ኢሉስ ንውድብ ህዝባዊ ግንባር ንሱ ክነብረላ ብዝኽእል ቅርጺን መልክዕን ገይሩ ኢዩ ሃንዲሱዋ። እቲ ኣብ ሜዳ ዝተጠቕመሉ ቅዲ-ስትራተጂ ከኣ፣ ብድሕሪ ናጽነት’ውን ኤርትራ ብምልእታ ከም ሓንቲ ኣጉዶ፡ ንዕኡ ጥራይ ከም ትምችእ ገይሩ ኢዩ ሰሪሑዋ። እነሃ ድማ እዛ ፍትውቲ ሃገርና፡ ምድረ- ሰማእታት ዝኾነት ኤርትራ ሎሚ ብዘይካ ንኢሳይያስን ደቀ-መዛሙርቱን፤ ንካልኦት ደቀባት ከም ቃልሃ መጅሙዕ ብረት ኣነንጢራ ትድርብዮም ኣላ።

ውድብ ህዝባዊ ሓይልታት /ደሓር ህዝባዊ ግንባር/ ብዘይካ ንዕኡ፡ ንካልኦት ብዝምችእ ኣወቓቕራ ኣይተወቕረትን። ንዝኾነ ጉዳዩ ከኣ፡ ብስዉርን ኣዝዩ ምስጢራዊ ብዝኾነ ኣገባብን ኢዩ ዝፍጽሞ ዝነበረ። እቲ ተካል ጥበብ፡ ውዒሉ ስለዝሓደረሉ፡ ናብዛ ሎሚ ብጽሉል ትምራሕ ዘላ ጓህማም ኤርትራ ንክንበጽሕ ተገዲድና ኢና። ኣብ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር መጋቢት 1987፡ ገለ ካብቲ ስሱዕ ባህርያቱ ዝመንጨወ በጨቕታ ናብ ጦብላሕታ ሰባት በጺሑ ነይሩ ኢዩ። ኣብ ጉባኤ ንሱ ከም ዋና ጸሓፊ ኮይኑ ንክምረጽ ብዙሕ ድርሰታት ደሪሱ ኢዩ። ኣብቲ ሕቡእ ጉባኤ ሰልፊ ድማ ዝለዓለ ድምጺ ከም ዝረኸበ ኣሰናዳእቲ ኮሚተ ጉባኤ ዝነበሩ /ሃይለ ወልደንስአ፣ ኣሕመድ ጣህር ባዱሪ፣ ኣብራሃ ካሳ/ ንኣኼበኛታት ገለጹ። እቶም ሰብኣይ ኣብ ዓላ ‘ኣንጊሁ ዝነቀወ ዝብኢስ ኣየሕደረንን’ ዝበልዎ ከኣ፡ ተጋሂዱ።

ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝኸሓነ ጽልኢ ንኤርትራውያንን ዝቐሃመ ጥንታዊ ሕልሚን ተሸሚሙ ዝነብር ጋኔን ቀትሪ ኢዩ። ሎሚ ግዜ ስለዝተቐየረ፡ ካብ ጉዕዞ ዘመናዊት ዓለም ሃውቲቱ ኢዩ። እዚ ብደዐኛ ሰኽራም’ዚ፡ ንመንኮርኮር ታሪኽ ክመልስ ዝህቅን፣ ንግዜ ከም ናቱ ንብረት ገይሩ ዝርኢ፤ ከንቱን ትዕቢተኛን ሰብ ኢዩ። እዚ ማጨሎት ክልተ ሸውዓተ ዘይተረኽበሉ ሰብ’ዚ ካብ ፍቕሪ ንጽልኢ ኢዩ ዝመርጽ። ከምቲ ሃመማ ኣብ ረሳሕ’ምበር ኣብ ጽሩይ ከባቢ ክነብር ዘይክእል፡ ኢሳይያስ እውን ኣብ ህውከትን ሕንፍሽፍሽን’ምበር ኣብ ሰላም ዝዓሰሎ ከባቢ ክነብር ኣይክእልን ኢዩ። ካብ ሰላም ንኲናት ኢዩ ዝሃርፍ። ካብ ናብ ርግኣት ናብ ዕግርግር ኢዩ ዘማዕዱ። ካብ ርሂጽካ ምንባር ተቛሚርካን ዓሚጽካን ምንባር ኢዩ ዝብህግ። ኢሳይያስ ብምእሳር፣ ምቕጥቃጥ፣ ብምርሻንን ብስደት ሰባትን ዝሕጎስ ሰብ ኢዩ። ግን ‘ከም ቀደም ይመስለክን ውሕጅ ይወስደክን’ ከም ዝበሃል፡ ግዜ ብቕልጡፍ ይቕየር ኣሎ።

እዚ ን44 ዓመታት ዝነቀወ ዝብኢ ሃገርና፡ ከም ውሉፍ ኣወል ቡን፣ ብግናይ መርኣያ ሰባት፣ ብጥሜትን ልመናን፣ ብሞትን መቕዘፍቲን ኢዩ ዝድሰት። ህዝቢ ኤርትራ ብክፉእ ወጅሃት ወልፉ ዘውጽእ ሰብ ምዃኑ ካብ ዝፈልጥ ሓያለይ ዓመታት ሓሊፎም ኢዮም። ካብታ ዝወፈረላን ዝኣመነላን ማዕተቡ ፍንትት ክብል ማለት ከኣ ፈጺሙ ዝሕሰብ ኣይኮነን። እዚ ዛጊት ፈውሲ ዘይተረኽቦ ምላቑ ጸጸራት፣ ንገጹ ኣብ ሓባል መስትያት ስለዝርእያ፡ ዘይሩ-ዘይሩ ምስ ክዉንነት ንክጋጮ ንዕድሉ ባዕሉ’ዩ ወሲንዎ።

ኣብ መዓልቲ ሰባት እንተዘይጸፍዐ፣ እንተዘይኣሰረን እንተዘይረሸነን ሕማም መርዘን ፈጋዕ ዘብሎ ዝብኢ ንግሆ ኢሳይያስ፣ ባህታኡ ንምርዋይ ኣሎ ዝበሃል እከይ ተግባራት ካብ መጀመርታ 70ታት ክሳብ ዓመተ 2001ን ሎሚን ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ፈጺሙዎም ኢዩ። እዚ ማጨሎት ዘይተረኽቦ ጽሉል’ዚ ብመደብ ዝተላእከ ሰብ እንተዘይከውን፤ ስለምንታይ ብዘለዎ ስልጣን ዘይዓገበ? ኤርትራ ዲያ ንኢሳቶ? ህዝቢ ኤርትራ ድዩ ውሒዱዎ? ኤርትራ ዲያ ድኻ ኮይናቶ? ባህርያዊ ሃብቲ ዘይተዓደለት ዲያ ኮይናቶ ኤርትራ? ኣብ ኣገዳሲ ስትራተጂካዊ ኣቀማምጣ ስለዘየላ ዲዩ ክንድዚ ጽላለ? ህዝቢ ኤርትራ ዲዩ ገንዘብ ምኽፋል ኣብዩዎ…ከም ተጋዳላይ ዲዩ ዘየኽበሮ?…ወዱን ጓሉን ንክህብ ኣብ ዝተሓተተሉ ሰዓት’ዶ ሓንጊዱ ይፈልጥ’ዩ ህዝቢ ኤርትራ? እንታይ ደኣ’ሉ እቲ ጽላለ? ኢሳይያስ ንመስዋእቲ ደቂ ኤርትራ ዝኸሓደን ብናጽነት ኤርትራ ዝተጣዕሰን ዝብኢ ንግሆ ኢዩ።

እምበኣርከስ ስለምንታያት ኢልና መልሲ ኣብ ዘይርከቦ ሕቶታት ዝተነቑተ ኢሳይያስ፣ ብዋጋ ኤርትራን ኤርትራውያንን ንክጃመል ዝወሰዶ ምርጫ ምንባሩ ከም ጸሓይ ጾመ-ኣርበዓ በጣዕጣዕ ኢሉ በሪሁ ኣሎ። እቲ ሓደ ምኽንያት ገና ተሰዊሩና ዝጸንሐን ሎሚ በጨቕ ዝብል ዘሎን ሕልሚ ምጽናት ኤርትራዊ ዓሌት ኢዩ’ምበር ካልእ ምኽንያት ኣይነበሮን።

ዝብኢ ንግሆ ንፍርቂ ዘመን ኣብ ኢዱ ጨቢጡ ዝኸሽከሻ ግዜ፡ ደጊምሲ ሰቲዃቶ ኢያ። እታ ሕልማዊት ባላንቺና ከኣ ናብ ምትርባዕ ገጻ ትቀራረብ ኣላ። ኣብ ስግንጢር ሕልሙ ኣትዩ ዕንክሊል፣ ሓሸውየ፣ ጭር-ጭር ዓበደ ክጻወት ድሕሪ ምጽንሑ ድማ ሎሚ፤ ማጨሎት ከይተሓጽበ ብጽሉሉ ንክቃበጽ፡ ግዜ ንመልኣከ-ሞት ይጽበ ኣሎ።

እዚ ጽሕፍቶና ኮይኑ ኣደራዕ ወረደና። ጽሕፍቶ ኤርትራውያን ኢልና ድማ ኣኮማሲዕናዮ። ግን ኣብ ታሪኽ ሰባትን ጉዕዞ ማሕበረ-ሰብ ዓለምን፣ ከም ኮኾብ ሰሜን ንመዋእሉ ዘይቅየር ወይ ቦታ ዘይልውጥ ተርእዮን ስርዓትን የለን። ባህግና ከም ዑፈ መስቀል ንሓንሳብ ጥራይ ተራእዩ ዝጠፍእ ኣይኮነን። እቲ እንምነዮ ሰናይ ጽሕፍቶና፣ ጽሕፍቶ ሰላም፣ ዲሞክራሲ፣ ፍትሒ፣ ቅሳነትን ሕውነትን ዘይከም ባህጊ ዝብኢ ንግሆ፣ ናይ ግድን ክመጽእ ኢዩ።

ቢጊሓቱ እንጉይ ዝበለ ኢሳይያስ ከም ተካል ዝብኢ፣ ካብ ምኽሪን ሓሳባትን ደቀባት ኤርትራ ሓኪሉ ዝመሃዞም ተንኮላት፣ ኣብ መወዳእታ መጥፍኢኡ ከም ዝኾኑ ምንም ጥርጥር የብሉን ኤርትራዊ። መለለይኡ ዕግርግርን ኲናትን ዝኾነ ገበነኛ ገበተ፣ ሎሚ ህርፋኑን ናይ ጥንቲ ሕልሙን ናብ ዕራርቦ ጸሓይ ገጾም ይኸዱ ኣለዉ። ሕጊ ተፈጥሮ ስለዝኾነ እታ ዝዓረበት ጸሓይ ግዜ ሓልያ እንደገና ትበርቕ ኢያ። ካብ ሕጊ ተፈጥሮን ሕብረተ-ሰብን ሃውቲቱ ንሕጊ ኣራዊት ዝኣምን፡ ናብ ዕንኪላሎን ናብ ክቢ መጋርያ ኲናትን ዝነብር ኢሳይያስ ግን ሓንሳብን ንሓዋሩን ምስ ዓረበ፣ ዳግም ኣይክምለሰናን ኢዩ። እቲ ዓቢ ጸገምና፣ ጽሉል ዝፈጠሮ ስንብራት ንምጥፋእ ዓመታት ክወስድ ምዃኑ ከይደቀስና ዝፈታሕናዮ ሕልሚ ኢዩ።

ምፍኽኻር ምስ ክዉንነት: ምስ መቓልሕካ ካብ ምዝርራብ ዝፍለ ኣይኮነን። ግብረ-መልሱ ብስኽራን፣ ከንቱ ጃህራን ዕውልናን ካብ ዝገልጽ ሓያለይ ዓመታት ኣቑጺሩ ዘሎ ስሱዕ መራሒ ህግደፍ፣ መመሊሱ ናብ ግብ ዝበለ ጸልማት’ምበር ናይ ብርሃን ግዜ ክረኣዮ ኣይኮነን። እዚ ዛጊት ማጨሎት ዘይተረኽቦ ጽሉል ሰዓት ጥፍኣቱ ትኣክል ኣላ’ሞ፣ ክቡራንን ክቡራትን እንዳባ ህድእ ኢልኩም ተጸበዩ!

ኳደረ ህግደፍ ሕጂ ቋሬጣ ቀባሮ ኣዝዝ። ከምቲ ኣቦ ኣንበሳ ክመውት ቅበር፣ ኣንበሳ ክመውት ግን ዓዲ ውዓል ዝበሃል፤ ናብ ሓመድ ድበ ጽሉል ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዘብ-ዘብ ዝብልን ጸሊም መንጠሊና ትኽደን ወይዘሮን እንተለዉ ንምርኣይ ድማ፡ ክንጽበ ኢና’ሞ ደጊምሲ ምቕናይ ጥራይ!!

ንእሾኽ እሾኽ’ያ ተውጽኣ፡ ኣራግጻኻ ግን ኣይትቐይር ኤርትራዊ። ግዜ ጥዑም’ዩ፡ ግዜ ሻርነት የብሉን! ግዜና ይመጽእ ኣሎ’ሞ ብተስፋ ተጸበ።

ሞት ክናና ንኢሳይያስ!
ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ!