Month

ኣያታትና ዝሓቅሉ ስፍራ ዒራዒሮ፤ ትሕቲ ዕድመ ህጻውንትና ዝማስንሉ ስፍራ “ቀይሕ ኮኮን”

ብብርሃን ተስፋ

ዒራዒሮን ቀይሕ ኮኮንን፡፡ እታ ሓንቲ ኣብ ከባቢ ፍልፍል ሰሎሙና እታ ካልአይቲ ኣብ ካባቢ ናቕፋ፡ ክልቲአን ኣብ ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከባ ኣብያተ ማእሰርቲ ’የን፡፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ክልቲአን መቐፈዲ ወለድን ህጻውንትን ዜጋታት ዝኾና መዓስከራት ኣብ ትሕቲ ናይ ቀረባን ርሑቕን ሓለዋ ክ/ሰ 61 ዝመጸውዒዖም ኣሃዱ ዕቑር ሰራዊት ይርከባ፡፡

ካብ መወዳእታ 2010 ክሳብ መፋርቕ 2011 መዕረፊ ነቑጣ ሃንደሳ ምክልኻል ዝነበረ ኢዩ፡፡ ኣብ ወርሒ ሰነ 2011 ‘ኣዱሊስ’ ዝተሰየመ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ከኣ ‘ቀይሕ ኮኮን’ ዝጽዋዕ ዘሎ፡፡ ንሸነኽ ጸጋም ታቤላ “እንቋዕ ደሓን መጻእኩም!” ናቕፋ ምስትእለ ዝጎንፈካ 500 ብ300 ዝምግፍሑ ብትሪኳላታ ዝተኸለለን ብውሽጥን ብደገን 35 ዝኾኑ ዕጡቋት ክ/ሰ 61 ዝሕልውዎ ቦታ መቐፈዲ ትሕቲ ዕድመ ዜጋታትና’ዩ፡፡

ከምቲ ስርዓት ህግደፍ ከምስሎ ዝፍትን ‘ቀይሕ ኮኮን’ ኣሕዳሪ ቤ/ትምህርቲ ኣይኮነን፡፡ ከምኡ እንተዝኾውን’ሞ እቶም ሓላፍነት ድሕነት ቆልዑን ምምሃርን ምስትምሃርን መዝታት ዝተውሃቦም ኣካላት መንግስቲ ሚኒስትሪታት ዒዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ሚኒስትሪ ትምህርትን ኣብ ምክያዱ መሪሕ ተራ ምተጻወቱ ነይሮም፡፡ ኣብ ክንድኡ ‘ቀይሕ ኮኮን’ ምሉእ ብምሉእ በሰሜናዊ እዚ ምክልኻል ይካየድ፡፡ ኣተሓሕዛ ኣብቲ መዓስከር ዘለው ቆልዑ እውን (ከምቲ ኣብ ታሕቲ ቀጺሉ ዝርከብ ዝርዘር) መሰላትን ድሕነትን ቆልዑ ዘየውሕስ ጥራይ ዘይኮነስ ንህላውነቶም ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ኩነት ኢዩ፡፡

‘ቀይሕ ኮኮን’ ቁጽሪ ዝስደዱ ዓጃቢ ዘይብሎም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ኤርትራ ክዝቕብብ ምስጀመረ ዝተሃንደሰ ስፍራ ጭካነ ኢዩ፡፡ ዶብ ክሰግሩ ዝተተሓዙ ቆልዑት ጥራይ ግና ኣይኮነን ዘሳቒ፡ ዝኣልዮም ስለዝሰኣኑ ሂወቶም ክጥውሩ ዝፍትኑ ኣብ ዝተፈላለዩ ምንጪ ኣታዊ ዝኾኑ ንጥፈታት (ስራሕ ኣይታንቲ፡ ምሽቃጥ ማስቲካ፡ ፉል፡ ካልእ ቀንጠመንጥን) ዝሳተፉ ቆልዑ ተናበይቲ ጎደናን ግዳም ሓደራትን እንኮላይ’ምበር፡፡ ግዳያት ቤት ማእሰርቲ ትሕቲ ዕድመ ናቕፋ ካብቶም ዝነኣሱ ደቂ 7 ዓመት ክሳብቶም ዝዓበዩ ደቂ 17 ዓመት ኢዮም፡፡

ኣዋሃሃዲ ቤት ማእሰርቲ ‘ቀይሕ ኮኮን’ ሓምድ ማንጁስ ነባሪ ከረን ክኾውን ከሎ፡ ተሓጋጋዚኡ ድማ ዑስማን ባርካይ ተቐማጢ ናቕፋ ኢዩ፡፡ ኣብ ቀረባ ንሱዳን ዝሃደመ (ብዙሕ ግፍዕታት ከምዝፈጸመ ዝዝረበሉ) ወልደዝጊ ወዲ ዓዲ ተከሌዛን ከኣ ከም ሓላፊ ምሕደራ ጸኒሑ፡፡

ናብ ቀጽሪ ‘ቀይሕ ኮኮን’ እትው ምስበልካ ፈለማ እትረኽቦ ክፍልታት ከም ቤት ጽሕፈት ምምሕዳርን መንበሪ ሓለፍቲ እቲ መዓስከርን ኮይኑ ዘገልግል ገዛውቲ ኢዩ፡፡ ነዚ ምስዝሓለፍካ እንዳ 53፡ እንዳ 61 ተባሂሉ ዝጽዋዕ ካብ ዞባ ደቡብ ተገፊፎም ኣብ መዕለሚ ክ/ሰ 53 (ገርገራ) ድሕሪ ምእታዎም ዝመጹን ካብ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ፡ ዓንሰባን ጋሽባርካን ተተኣርዮም ብመዐለሚ እንዳ 61 (ናቕፋ) ዝሓልፉን ዘለውዎ ሃንገር ትረክብ፡፡ በዝሖም 140 ኮይኑ ካብ ደቂ 15 ክሳብ ደቂ 17 ዝኾኑ ኢዮም፡፡

ንውሽጢ ምስዝቐጸልካ ዝገጥመካ ሃንገር ደቂ ኣንስትዮ ዘለውኦ ብእንዳ ኣዋልድ ዝጽዋዕ ኢዩ፡፡ ኣስታት 100 ትሕቲ ዕድመ ደቂ ኣንስትዮ ሒዙ ከኣ ይርከብ፡፡ ኩነታተን ዝያዳ ዘሕዝን ዝገብሮ፡ ኣገልግሎተን ናይ ጾታዊ ርክብ ገረዳትን ምኻነን ኢዩ፡፡ ምኽሻን፡ ሕጽቦ፡ ምጽራይ መሕደርን ቤት ጽሕፈት ሓለፍትን ኣባላትን እቲ መዓስከር ናይ ወትሩ ዕማመን ኢዩ፡፡ ብፍላይ ናርዋ (ጓል ቀምጭዋ)፤ ሰምሃር (ጓል ተሰነይ)፡ ሳምያ (ጓል ጎልጅ)፡ ኑራን ወይንን ብነጻ ነቶም ሰለስተ ሓለፍቲ እቲ መዓስከር ዝኽድማ ኢየን፡፡

ድፍረት ሓለፍትን ኣባላትን ‘ቀይሕ ኮኮን’ ኣዚዩ’ዩ ዘሕንኽ፡፡ ከይሓፈሩን ብዓውታን ብዛዕባ ዝተጋሰሱወን ግዳያቶም ይዛረቡ፡፡ ንዝመረጽወን ትሕቲ ዕድመ ኣዋልድ ቀትሪ እንተኾይኑ ናብ ቤት ጽሕፈቶም ወይ እውን መደቀሲኦም ብምጽዋዕ፡ እንተመስዩ ከኣ ክውል ዝበለ ኩርንዓት ንመሳኪን ቆልዑ ይጋሰሱን ይብድሉን፡፡ ዝብደላ ኣዋልድ ንጠለባት ሓለፍተን ኮነ ኣባላት እቲ መዓስከር ክነጽጋ ኣይክእላን ኢየን፡፡ ምኽንያቱ ዝሓተትወን እንተዘይፈጺመን ኣተሓሕዛ የጽንዑለን ንዝገብርኦ ናእሽቱ ጌጋታት ብምግናን ኣካቢዶም ይቐጽዕወን ብዘይካ ባህጎም ምምላእ ካልእ ኣማራጺ የብለንን፡፡ እንተኣእወያ’ከ መን ሰማዒ ኣለወን?

14 ዝዕድሚኣ ጓል ኣስመራ ዝኾነት መርሃዊት፡ 16 ዝዕድሚኣ ስድርኣ ጎልጅ ዝምቕማጦም ሰምሃር፡ 14 ዝዕድሚኣ ጋል ኣስመራ ዊንታ፡ 15 ዝዕድሚኣ ኣብ ተኺሎ ከባቢ ማይዓይኒ ዝዓዳ ኣልማዝ፡ ጓል 15 ዓመት ኣስመራ ዝምቕማጣ ሰምሃር፡ ጓል ጎልጅ ዝኾነት 16 ዝዕድሚኣ ዊንታ፡ 17 ዝዕድሚኣ ጓል ጾሮና መርሃዊት፡ 14 ዝዕድሚኣ ነጃት ተቐማጢት ኣስመራ፡ 17 ዝገበረት ኬርያ ጓል ተሰነይ፡ 17 ዝዕድሚኣ ተሰነይ ዝምቕማጣ መርሃዊት…ገለ ካብተን ብዘይድልየተነትን ትሕት ዕድሚአን ብዘይድልየተን ጾታዊ ርክብ ክገብራ ዝተገደዳ ግዳያት ኢየን፡፡

ድሕሪ እንዳ ኣዋልድ ዝርከብ ሃንገር ‘ፊደል ፐ’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዝነኣሱ ኡሱራት ዘለውዎ ኢዩ፡፡ ኣብዚ ዝርከቡ ቆልዑ ካብ ደቂ 7 ዓመት ክሳብ ደቂ 12 ዓመት ኮይኖም በዝሖም 120 ኣቢሉ ይኾን፡፡

ዓራርብ ቀጺሉ ዝጎንፈካ ሃንገር ኮይኑ ካብ 13 ክሳብ 17 ዝዕድሚኦም 130 ዝኾኑ ኡሱራት ህጻውንቲ ዝሓዘ ኢዩ፡፡
ነዚ ብዝሓለፍካ እንዳሚኒስትሪ ተባሂሉ ዝፍለጥ ከም መማህራን ኮይኖም ዘገልግሉ መናእሰያት ዝቕመጥሉ ገዛውቲ ትረክብ፡፡ እዞም መናእሰያት ዶብ ክሰግሩ ዝተታሓዙ ኮይኖም ብቁጽሪ 21 ይበጽሑ፡፡ ካብዚኣቶም 4 ደቂኣንስትዮ ኢየን፡፡

ኣብ መወዳእታ እትረኽቦ ሃንገር ድማ ‘ደንደን ሰውራ’ ዝብልዎ ኮይኑ ኣስታት 130 ቆልዑት ዝሓዘ ኢዩ፡፡ ካብ 14 ክሳብ 16 ዝዕድሚኦም ከኣ ኢዮም፡፡

ጠቕላላ ካብ 640- 700 ዝበጽሑ ካብዚኦም 100 ዝኾና ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብዎም ትሕቲ ዕድመ ህጻውንትን በዝሖም 21 ዝኾኑ ልዕሊ ዕድመ ብገበን ስግረ ዶብ ዝተቐየዱ መማህራኖም ዝበሃሉ እሱራት ዜጋታትን ዘለውዎ ኢዩ፡፡

ኣከፋፍላ ወይ ኣሰፋፍራ ኡሱራት ቀይሕ ኮኮን ኣብ ኣመጻጽእኦም ዕድሚኦምን ጾታን ይምርኮስ፡፡ ንዝሰፍርሉ ቦታታት ዝተውሃቦ ስያመታት ዝምልከት ከኣ ካብ ታባታት ናቕፋን ዝገፈፍኦም ኣሃዱታትን ዝተወስደ ኢዩ፡፡

ኣብ ‘ቀይሕ ኮኮን’ ስማዊ ትምህርቲ ንህጻውንቲ በቶም ኡሱራት ዓበይቲ መናእሰያት ይወሃብ እኳ እንተኾነ ኣድማዕነት የብሉን፡፡ እዚ ዝወሃብ ትምህርቲ ንናይ ሚዲያ ሃልኪ ወይ ረኣዩለይ ኢልካ ዝወሃብ እዩ፡፡ ተምሃሮ ኣብ ክንዲ በቢደረጅኦም ተሓዋዊሶም ይመሃሩ፡፡ 1ይን 2ይን ክፍሊ ብሓባር፡ 3ይን 4ይን ክፍሊ ብሓባር ኣብ ሓደ ክላስ ተሓዋዊሶም ይመሃሩ፡፡ መምህር ናይ ቀዳማይ ክፍሊ ከምህር ይጸንሕ’ሞ መሊሱ ናይ ካልኣይ ትምህርቲ ይምህር፡፡ ናይ ካልኣይ ክፍሊ ክምህር እንተጸኒሑ ናብ ናይ ራብዓይ ክፍሊ ምምሃር ይቕጽል….ዋላ’ኳ ‘11 ክፍሊ እንተወዲእኩም ናይ ማትሪክ ምስታፍ ዕድል ክወሃበኩም ኢዩ’ ዝብል መብጽዓ ንቕዩዳት ይኣተውሎም እምበር፡ ን11 ክፍሊ ወዲኦም ዝተብሃሉ ኣብ ክንዲ ናይ ማትሪክ ምስታፍ ዕድል ኣባል ሓለዋ ናይቲ ቤት ማሕቡስ ናይ ምኻን ዕድል ኢዩ ተዋሂብዎም፡፡ ልዕሊ ኩሉ ግና ኣተሓሕዘኦም ከቢድ ስለዝኾነ ቆልዑ ኣብ ክንዲ ብዛዕባ ዝወሃቦም ስማዊ ትምህርቲ ዝሓስቡ ብዛዕባ ከመይ ገይሮም ከምልጡ ከምዝኽእሉ እዮም ዝሓስቡ፡፡

መነባብሮ ትሕቲ ዕድመ ኡሱራት ኣዝዩ ኢዩ ዘሰንብድ፡፡ ሓንቲ ኩባያ ሻሂ ምስ ክልተ ባኒ መሸላ ምስቆረሱ፡ ኣብ ምሳሕን ድራርን ክልተ ጭልፋ ዓደስ ኣብ 10 ሰብን ከክልተ ባኒ ምሸላን ይዕደሉ፡፡ ዝወሃቦም ጸብሒ ኣኣጥሊቕካ ወይ ከኣ በጅቢጅካ ዘብልዕ ስለዘይኮነ ባኒ ኣንኪሎም ጸብሒ የንጥብሉ፡፡ ኣብ ‘ቀይሕ ኮኮን’ ዘሎ ጥሜት ኣመና ሕሱም ኢዩ፡፡

ዝሰትይዎ ኮነ ዝሕጸብዎ ማይ ጨዋም ኢዩ፡፡ ኣብ ክንደይ ንሱ ግን እኹል ኣይኮነን፡፡ እተመደበትሎም ቦጥ ዕድሎም እንተጸቢቑ ኣብ ሳልስቲ ራብዕቲ ትመጾም እንተዘይኮይኑአ ሰሙንን ልእሊኡን ይጽበዩ፡፡ ብፍላይ ንነሰብሶም ዝኾውን ማይ ኣዝዮም ኢዮም ዝሽገሩ፡፡ ዕድል ዝገበረ ኣብ ክልተ ሰሙን ይሕጸብ ዕድል ዘይገበረ ድማ ዕድሉ ይጽበ፡፡

ዝሽረፎም ሳሙና ኮነ ጫማ የለን፡፡ ከምቶም ደቂ ሳሕል ኣያታቶም ብጅፊዒት ከይሕጸቡ እኳ እቲ ዘለውዎ ቦታ ኣመና ምድረ ባዳ ስለዝኾነ ጅፍዒት ከብቁል ኣይከኣለን፡፡ ክዳውንቲ’ውን ከምኡ፡፡ ጸሎት ግዳያት ዝኾኑ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ስድርኦም ኣበይ ከምዘለው ክፈልጡ’ሞ ዘድልዮም ሳሙና ኮነ ጫማ ወይ ውን ካልእ ክሰዱሎም ኢዩ፡፡

ኤለክትሪክ ን4 ሰዓታት ማለት ካብ ሰዓት 6፡00 ክሳብ ሰዓት 10፡00 ናይ ሚሸት ጥራይ ይረኽቡ፡፡ ተሌቭዥን ኮነ ሬዲዮ ዝበሃል የብሎምን፡፡ ሃገራዊ ኣህጉራዊ ሓበሬታ ናይ ምስማዕ መሰሎም ዝተዓግቱ ኢዮም፡፡ ከይሃድሙ ስለዝፈርሕዎም ኣካላዊ ምንቅስቓስ ከም ኩዕሾ እግሪ መሳሊ ስፖርታዊ መዘናጊዒታት ክገብሩ ኣይፍቀዶሎምን፡፡

ቴሌፎን ምድዋል ኮነ ደብዳቤ ምጽሓፍ ከም ነውሪ’ዩ ዝቑጸር፡፡ ሃለዋት ደቆም ብሰበብ ሓቲቶም ክበጽሑ ዝመጹ ስድራቤት ንደቆም ኣብ ‘እንዳኣጋይሽ’ ኢሎም ሰፋሮ እቲ መዓስከር ዝጽውዕዋ ዓባይ ገረብ ኣብ ኣፍደገ እቲ መዓስከር ን15 ደቓይቕ ኣብ ቅድሚ ዋርድያ ክራኸቡ ጥራሕ ይፍቀደሎም፡፡ ዝመጾም መግቢ ኮነ ካልእ ዝብላዕ ነገር እንተሃሊዩ ኣብኡ ኮይኖም በሊዖም ይምለሱ፡፡

ናብ ምግብናን ናብ ክላስን እንተዘይኮይኑ እሱራት ‘ቀይሕ ኮኮን’ ካብ መደቀሲኦም ወጻኢ ተወዝ ክብሉ ኣይክአሉን፡፡ ንሽንቲ ኣብ ዝኸድሉ ግዜ ተሰሪዖምን ብወትሃደራት ተኸቢቦምን ይወጹ፡፡ ብፍላይ ደንደን ሰውራን ዓራርብን ኣዝዮም ጥርጡራት ስለዝኾኑ ኣብ መደቀሲኦም ከለው”ውን ብደገ ይዕጸው፡፡ ብገለ ቆልዑት ህድማ ኣብዘጋጠመሉ እዋን’ሞ ዝገደደ ኩላቶም እሱራት ቆሎውዕ ጫምኦም ተሓዲጎም ጥራይ እግሮም ከምዝኸዱ ይግበር፡፡

መደቀሲኦም ተንኮበት ኢዩ፡፡ ዝሓድርሉ ምድርቤት ንኩላቶም ዝኣክል ስለዘይኮነ ኮርቴሎ ብዝብልዎ ኣደቓቕሳ ይድቅሱ፡፡ እዚ ማለት ከኣ በቢክልተ ሕቖኦም እንዳተወሃሃቡ ብጎድኒ ካብ ሓደ ጫፍ ናይቲ ገዛ መንጽሩ ጫፍ ብምድቃስ ሓደ መስርዕ (መስመር) ይፈጥሩ እሞ ካልኦት ከኣ ከም ናቶም ብጎኖም እንዳደቀሱን ሕቖኦም እንዳተወሃሃቡን እግሮም ምስቶም ቀደማይ መስመር ዝደቀሱ ይተናኸፉ ማለት ኢዩ፡፡ እተን ዝሓሸ መደቀሲ ዘለወን ደቂኣንስትዮ ኣብ ሓደ ዓራት ክልተ ይድቅሳ፡፡

ሳዕቤን ኩቱር ጥሜትን ጉድለት ጽሬትን ቆልዑ ‘ቀይሕ ኮኮን’ ካብቲ ቦታ ዘይፍለዩ ሕማማት ሓካኪን (ዓበቕ)፡ ሓሳስያ፡ ፍሮማይ፡ ዓሶን ዓባይ ሰዓልን ኢዮም፡፡ ኣብ ውሽጢ ቤት ማእሰርቲ ሕክምና ስለዘየለ ከኣ ዝኽሰቱ ሕሙማት ዘይመሓርቲ ይገብሮም፡፡ ቆልዑ ምስተኸኣሉ ጥራይ ኢዮም ኣብ እንግዳዕ ትሕቲ ዕድመ ብጾቶም ተጸይሮም ብኽልተ ወይ ሰለስተ ካብ ሓለውቶም ተዓጂቦም ናብ መደበር ጥዕና ከተማ ናቕፋ ዝኸዱ፡፡ እዚ ዕድል ኣብ ዝረኽብሉ ግና ነብሶምን ናይ ምጽዋር ዓቕሞምን ድሮ ተወዲኡ ስለዝጸንሕ ናይ ምድሓን ዕድል ዳርጋ የብሎምን፡፡

ናይዚ ምስክር ከኣ ብዝሒ ዝሞቱ ዘለው ቆልዑ ኢዩ፡፡ ዛጊት 35 ቆልዑ ሞይቶም ኣለው፡፡ ዝሞቱ ቆልዑ ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ናቕፋ ብዘይዝኾነ ሬሴኦም ዘዕርፍሉ ቦታ ዝሕብር እምኒ መቓብር ወይ ካልእ ምልክት ይቕበሩ፡፡ ዝሞቱ ብትሕቲ ዕድመ ብጾቶም”ዮም ዝቕበሩ፡፡ ምቕባር ግና ዝለመድዎ ግና ዝለመድዎ ዕዮ ኢዩ፡፡ ምኽንያቱ ዋላ ነቶም ካብ መደበር ታዕሊም ዕቑር ክ/ሰ 61 ናቕፋ ክሃድሙ ምስፈተኑ ብጥዩት ተመልከተለይ ተተሃሪሞም ዝሞቱ ዝቐረብርዎም ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ቀይሕ ኮኮን ኢዮም፡፡ ሰሙናዊ ካብ ቤት ማእሰርቲ ክፍሊ ታዕሊም ክ/ሰ 61 ክሃድሙ ዝፈተኑ ክልተ ሰለስተ ይቕበሩ፡፡ ንስድራቤት ብዛዕባ ሞት ደቆም ኣይሕበሮምን ኢዩ፡፡ እዞም ዝስዕቡ ገለ ካብቶም ኣብ ቀይሕ ኮኮን ዝሞቱ ኢዮም፡፡

ካብ ኣኽርያ ኣስመራ ዝተገፈ ወዲ 7 ዓመት ችኬ፡ 17 ዓመት ዝዕድምኡ ወዲ ከረን ተሓኒቑ ዝሞተ ሄርሞን ናይዝጊ፡ ወዲ 17 ዓመት ፊልሞን ካብ ኣስመራ፡ ወዲ 7 ዓመት ናትናኤል ካብ ኣስመራ፡ 7 ዓመት ዝዕድሚኡ ሓደ ንኣዲኡ ሄርሞን ካብ ማይተመናይ ኣስመራ፡ 15 ዝዕድሚኤ ሳልሕ ካብ ኣፍ ዓበት ወዲ 14 ዓመት ዛይድ ካብ ኣስመራ ….ወዘተ
ኣቀጻጽዓ እሱራት ትሕቲ ዕድመ ቀይሕ ኮኮን ከም ኣተሓሕዘኦምን ጭካነ ዝመልኦ ኢዩ፡፡ መግቢ ምኽላእ ኣብ መሬት ከምዘንገርግሩ ምግባር፡ ብደዎም ከለው ማይ ኪዒኻ ብበትሪ ምግራፍ፡ ክሳዕ ሓይሎም ዝጠልሞም ፍትለን ሓፍኮፍን ከምዝብሉ ምግባር ኣብ ከም ሻላ ዝጥቀምሉ ሽቓቓት ምዕጻው፡፡

ኣብ ከም ሸላ ዘገልግሉ ሽቓቓት ብምዕጻው ክቕጽዑ ዝተፈርዶም ቆልዑ ንመዓልታት ዝጸንሑ ኮይኖም ኣብ ዝተዓጸውሉ ሽቓቕ ቀልቀል ኮነ ሽንቲ ማይ ይወጹ፡፡ ማይ ብናይ ሊትሮ መትሓዚ ማይ ሰሓ ጥራይ ይወሃቦም፡፡ ገለ ካብቶም ኣብ ከም ሸላ ዘገልግሉ ሽቓቓት ተዓጺዮም ነዊሕ ዝገበሩ ኢሳያስ ተስፋይ ካብ ዓዲኻላ ወዲ 17 ዓመትን ናሆም ወይ ጆንሲና ወዲ 16 ዓመትን ይርከብዎም፡፡

ኣብ ምድኳን ቤት ማእሰርቲ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ‘ቀይሕ ኮኮን’ ዝለዓለ ኣበርክቶ ካብ ዝነበሮምን ኣብ ምክያዱ እውን ብቐጥታ ክሳተፉ ዝጸንሑ ላዕለዎት ሰበስልጣናት ብቀዳምነት ዝጥቀሱ ብርጋዴር ጀነራል ተኽለ ክፍላይ (ተኽለ ማንጁስ) ከምኡ’ውን ሌትናንት ኮሎኔል ፍጹም (ሓላፊ ክፍሊ ትምህርቲ እዚ ሰሜን) ክኾኑ ከለው፡ ኣብ ምክትታልን ሓለዋን እቲ ቦታን ኣብ ምቁጽጻር ድስፕሊንን ምቕጻዕ ኣባላት እቲ መዓስከርን ድማ ኮሎኔል በረኸት መብራህቱ (ኮሮንፎት) (ኣዛዚ ዕቑር ክ/ሰ 61)፡ ሚግ ( ሓለቓ ስታፍ ዕቑር ክ/ሰራዊት 61፡ ተለንተ ገዛኢ (ስታፍ ምምሕዳር ዕቑር ክ/ሰ 61)፡ ኣቦይ ርጉም (ኣዛዚ ክፍሊ ተሃድሶ ዕቑር ክ/ሰራዊት ናቕፋ) ከምኡ’ውን ወዲ ሱዳን ኣዛዚ ክፍሊ ታዕሊም ዕቑር ክ/ሰ 61 እዮም፡፡

ጭካነን ክፋእን ቀይሕ ኮኮን ብቓላት ዝግለጽ ኣይኮነን፡፡ ዕምቆት ሕሰምን ጸበባን እሱራት ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ከምቲ ንሳቶም ዝነብርዎ ዘለው ሂወት ዘሕለፈ ጥራሕ ኢዩ ክርድኦ ዝኽእል፡፡ ሓደ ነገር ግን ንጹር ኢዩ፡፡ ‘ዒራዒሮ’ ዝሰልጠኑን ዝዓበዩን ኣቦታትና ዝሓቅሉ ስፍራ፡ “ቀይሕ ኮኮን” ከኣ ዝነኣሱ ትሕቲ ዕድመ ህጻውንትና ዝማስንሉ ስፍራ ማለት ኢዩ፡፡

WegahtaSalina…

Two-time Swedish champion in the marathon, Daniel Woldu, has received Swedish citizenship and will now compete internationally for Sweden, writes friidrott.se.

And it will be the European Championship debut way back in a month.

– He’s Swedish champion so he is one of our strongest card, says coach Karin Tower Klint Sportbladet.

Daniel Woldu, 25, has established himself as one of the Swedish långlöpnings very best. As late as the Stockholm marathon this year, he took his second Swedish championship title at the distance. But despite that, he has not had to compete for Sweden in international championships as he waited to get his Swedish citizenship.

But now writes friidrott.se that Woldu, who competes for the tramway, with his Swedish citizenship on 1 July and now even the approval of the International Association of Athletics Federations, IAAF, to compete for Sweden in an international championship.

– Very funny! He’s been here a long time and has competed in many SM and wanted to become a Swedish citizen. Glad he gets the chance, says coach Karin Tower Klint.

And he gets a chance in the championship right away, because even though the union has already taken out a marathon squad for the new European Cup in conjunction with EM, there is a place for Daniel Woldu to get there.
six swedes

– What we have done is we have taken out five runners and a backup at home despite the fact that there are six places and now we will notify Daniel and start with six runners. It was important to give the other an early notice so they got the chance to prepare in the best way, says Towers Klint.

Woldu will, just as EM jump Meraf Bahta, originally from Eritrea.

The Swedish team that will set up in the European Cup in Zurich in connection with EM is besides Daniel Woldu also Mustafa Mohamed, Emil Lerdahl, David Nilsson, Fredrik Johansson and Patrik Engstrom.

By Erik Karlsson:

TORONTO — The federal government has warned Eritrea that its only diplomatic outpost in Canada will be shut unless it ceases all involvement in a discredited taxation scheme that has been linked to threats, intimidation and harassment.

In a diplomatic note obtained by the National Post, Canadian foreign affairs officials put the Eritrean regime on notice that its Toronto consulate must stop soliciting and collecting a “diaspora tax” for the tiny African dictatorship.

Should consulate staff do anything more than refer callers to an Eritrean government website, Ottawa will close the diplomatic post, said the diplomatic note delivered Thursday in a significant blow to Eritrea and its supporters.

“If the department continues to receive allegations that the consulate continues to solicit the tax, including through provision of amounts owing, requesting notices of assessment, and/or using agents or any similar activities, Canada will withdraw its recognition of the Eritrean consular post in Toronto,” the note said.

Described by a Canadian official as a “final straw,” the warning came after the National Post reported that, a year after Foreign Minister John Baird expelled the Eritrean consul-general over the issue, consulate staff continued to play a key role in collecting the 2% income tax from Eritrean expatriates.

Under the scheme, even Eritreans who had fled the repressive dictatorship were told to send their Canada Revenue Agency assessment notices to the consulate, which then calculated how much they owed. Those who decline to pay are denied basic services and face possible arrest should they return to Eritrea, while their friends and families in Eritrea are threatened and harassed, according to the RCMP.

Text of Diplomatic Note

The department acknowledges receipt of the tax form used by the government of Eritrea to collect tax from its citizens in Canada. The department also notes that it continues to receive serious allegations that the Consulate of Eritrea in Toronto is violating its commitment to respect Canada’s conditions regarding the solicitation and collection of tax. Specifically, the department has received information that the consulate continues to request notices of assessment of Canadian tax returns from Eritrean-Canadian citizens, is involved in the calculation and negotiation of the amount of money owing to the Eritrean government, and further relies on agents in the community to collect funds and transfer them to Eritrea. All of these actions are considered as solicitation and collection of tax. Canada expects that the only action on the part of the consulate related to the 2% reconstruction and rehabilitation tax is to refer any inquiries about the tax to the government of Eritrea directly or to a government of Eritrea website. If the department continues to receive allegations that the consulate continues to solicit the tax, including through provision of amounts owing, requesting notices of assessment, and/or using agents or any similar activities, Canada will withdraw its recognition of the Eritrean consular post in Toronto. The above will be discussed in detail with the next career head of the consulate in Toronto upon her arrival.

The “diaspora tax” system has been condemned by the United Nations, which has asked member countries to end the practice. The UN has imposed strict sanctions on Eritrea over its clandestine backing of armed groups in the Horn of Africa, notably Al-Shabab, which killed two Canadians in Nairobi last year.

The consulate denies soliciting the tax, claiming it only provides “information” and that those complaining want to “destroy the Eritrean community.” But in phone calls secretly recorded by Eritrean-Canadians, consulate staff admitted they were still actively involved in the taxation program.

An affidavit signed by Wegahta Berhane Tesfamariam, a landed immigrant living in Edmonton, described how the consulate informed her she owed $1,200 in back taxes and that unless she paid her passport would not be renewed, meaning she would be unable to visit her husband in the United States.

The consulate instructed her to contact an agent in Edmonton named “Domenico,” who would arrange for her to ship the money to Eritrea. “He can connect you with other people who can take the money for you,” a consulate employee named Ketem said, according to the affidavit, which was sent to foreign affairs officials.

A Canadian living in Alberta who also recorded his calls said the consulate told him his wife and child would not be allowed to leave Eritrea until he paid up. A former political prisoner who fled the regime and now lives in Vancouver was told he could not have his university transcript unless he paid $6,000 in taxes.

The diplomatic note said the department “continues to receive serious allegations that the consulate of Eritrea in Toronto is violating its commitment to respect Canada’s conditions regarding the solicitation and collection of tax.

“Canada expects that the only action on the part of the consulate related to the 2% reconstruction and rehabilitation tax is to refer any inquiries about the tax to the government of Eritrea directly or to a government of Eritrea website.”

The senior consulate officer could not be reached for comment on Monday. The consulate has been without an accredited diplomat since the former consul-general’s expulsion last May. The consulate is currently staffed by locally engaged employees.

Every month, some 3,000 Eritreans flee the repressive  country, which human rights groups have called a “giant prison.”

By Canada National Post

ሰብ ጋዕሲ!
ረድኢ መሓሪ /ኣለና/ ሓምለ 14-14

እነሆ እጹብ ድንቂ! ‘ንሕናማቕ ዘመንሲ በዓል ጋዕሳ’ለዋ!’ እዞም ሰብ ጋዕሲ እዚኣቶም ኤርትራን ህዝባን ንምጽናት ዝተዘርኡ ዘርኢ ዳንዴር ኢዮም። ከምዚ ናይ ኤርትራ ዝመሳሰል ግርንቢጥ ኣይተራእየን። ኣብ መሬት ኤርትራ ብድሕሪ እቲ ክቡር ዋጋ ዝተኸፍሎ ናጽነት መን’ዩ ብመንነቱን ታሪኹን ክሕበን ዝግበኦ ዝነበረ? ከምቲ ‘ንተከዘ ኣነ ዝደልያ ብሕምብርቲ፡ ንሳ ዝመጸትኒ ብቅርቅርቲ’ ዝበሎ በዓል ተከዘ፣ ንሕና ዝተጸበና፡ ሓርነትን ፍትሒን፤ ሰብ ጋዕሲ ዝፈደዩና ግን ስደትን ሞትን! እዛ ምድረ-ሰማእታት ሰብ ጋዕሲ ረኺባ፣ ሕማቕ ዘመን ኣጋጢሙ።

እቶም ንውድብ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ መሪሖም ናብ ናጽነት ዝኣተዉ ገዳይም ተጋደልቲ፡ ፖለቲካዊ ስልጣን ናብ ህዝቢ ነሰጋግር፡ ብሕጊን ቅዋምን ንማእዘዝ፡ ሕጊ ይንገስ ዝበሉ ደቀባት ንኣራዊት’ኳ ዘይትምነዮ ሕሰም ተፈድዮም ንሓዋሩ ጠፊኦም ኢዮም። ሽዑ ንሽዑ ድማ እቶም ኣብ ትሕቲ ሕቑፊ ኢሳይያስ ኣብ ምምስራት ህግደፍ ዝተጨጭሑ ጨቓዊት ኣትማን የማነ ማንከይን ሓጎስ ክሻን ንሙሉእ ቁጠባዊን ፖለቲካዊን ባይታ ኤርትራ ገበትዎ።

ብድሕሪ ምእሳር ሚኒስተራት፡ ምድስካል ብዙሓት ተጋደልቲ ሰዓበ። ብድሕሪ ምድስካል’ውን ማእሰርቲን ብዝተፈላለየ ኣገባባት ቅንጸላን ክሳብ ሎሚ ይቕጽል ኣሎ። ምድስካል፡ ኣብ ዘመነ ሰብ ጋዕሲ ዝተራእየ ፍልስፍና ኢዩ። ኣብ ዘመነ ህግደፍ ንሃገርን ህዝቢን ዝሓሊ ሓላፊ የድሊ ኣይነበረን። ድሕሪ ምድስካል ናይ ገዳይም ሓለፍቲ፣ ካብ 1999፣ ብፍላይ ድማ ድሕሪ 2001 ኣብ ኩሉ ምምሕዳራትን መንግስታዊ መሳርዕን ህግደፍ ዝበላ ከም ፓፓጋሎ ክደግሙ ዝውዕሉ መልሚሎምን መምዮምን መልእዎም። እምባትካላን ናቕፋን ከኣ መመልመሊ ካድረታት ህግደፍ ኮና። ሎሚ ኣብ ዝኾነ ቤት ጽሕፈት ንህዝቢ ሓቀኛ ፍታሕ ዝገብር ሓላፊ ይድለ የሎን። ንህዝቢ ፍታሕ ክግበር ስለዘይተደልየ፡ ሎሚ ኣብ ኤርትራ ኩሉ ነገር የለን።

ሕማቕ ዘመን በዓል ጋዕሳ’ለዋ! ፈላሚ ዘርኢ ክርዳድ ኢሳይያስን ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍን ኣብ ወሳኒ መንግስታዊ ሓላፍነት፣ ከምኡ እውን ኣብ መብዛሕትኡ መንግስታዊ ጽፍሕታት፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹን ናብ ወጻኢ ሃገራት ብዝለዓለ ሓላፍነት ሰባት ንምምዳብ ዝጥቀሙሉ ቀንዲ ረቛሒታት፦ መበቆል ትውልዲ ኢዩ። ኤርትራዊ ዓሻ! ከምቲ ውሕጅ እናሰሓቕካ ኢዩ ዝወስድ ዝበሃል፣ እናሰሓቕካን ኣብ ልዕሊ ሬሳታት ደቅኻ እናሳዕሳዕካን ሰብ ጋዕሲ ናብ ቃሕ ዝበሎም መሮር ወሲዶም ከጥፍኡኻ ኢዮም ዝሰርሑ ዘሎ’ሞ ኣዒንትኻ ክፈት።

ስለዚ ካብዚ ስትራተጂ’ዚ ብምብጋስ ኣመራርጻ ህግደፍ፡ ናይቲ ናብ ሓላፍነት ዝመጽእ ሰብ፣ ናይ ግድን ናይ መንነት ቅልውላው ወይ ስክፍታ ዘለዎ ንክኸውን ይምረጽ። (ናይቲ ኣቐዲሙ ዝረሰነ እምኒ ብርኩታ፡ ሎሚ ብርኩታ ደምህት ክብርኮት ምርኣይ’ምበኣር ከም ዋዛ ዝቦቐለ፡ ተኽሊ ደምበ ኣይኮነን። እዛ ብርኩታ ኣብ ውሽጣ እምኒ ኣላታ!) እዚ ብዙሓት ከም ሕፍረት ዝርእዩዎ’ኳ እንተኾኑ፡ ከም ጸሓይ ጾመ-ኣርብዓ በጣዕጣዕ ዝበለ ሓቂ ኢዩ። እቶም ንሓላፍነት ዝተመርጹ ሰባት ከኣ ኣብቲ ዝወሃቦም ቦታ ገበርትን ሓደግትን ናይ ምዃን መሰል ይረኽቡ። እዚ ከምዚ ዓይነት ኣመድድባ ብፍላይ ካብ ምእሳር ጉጅለ 15 ብጋህዲ ተራእዩ ኢዩ።

ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ድኹም ጎድንታት ዝነበሮም ሰባት ናብ ሕጸ ንሓላፍነት ይቀርቡ ኢዮም። ኣብ ኲናት ክፈርሑ ብሰባት ዝተራእዩ፣ ብዝነበሮም ድኻም ዝተፈላለየ ጌጋታት ተኣሲሮም ዝነበሩ፡ ኣብ ሜዳን ብድሕሪ ናጽነትን ብኢሳይያስ ዝተጸፍዑ፣ ወ.ዘ.ተ…ደቂቕ መጽናዕቲ እናተገብረ ናብ ሓላፍነት ደየቡ። ምኽንያቱ እቶም ከምዚኣቶም ዝኣመሰሉ ሰባት ርእሰ-ምትእምማን ኣጥፊኦም ስለዝነበሩ፣ ኣብ ሰብ ጋዕሲ ዝነገሱሉ ሕማቕ ዘመን ምእዙዛት ኮይኖም ከም ዝኸዱ ተጸኒዑ ነበረ። ናብ ብልሽዉና ቀልጡፎም ክኣትዉ ዝኽእሉ ስሱዓት፣ ወይ ኣቐዲሞም ኣትዮም ዝነበሩ’ሞ ማእሰርቲ ወይ ምድስካል ኢሳይያስ ዝቐመሱ።

ብህርፋን ገንዘብ ከምባሁቑ ዝሓድሩ፡ ሓለፍቲ ንክኾኑ ይድለ። በዚ ከኣ ኣብቲ ሓቢርና ንብላዕ ዝበሃለሉ ዘሎ ግዜ ሰብ ጋዕሲ፣ ሓቢሮም ይበልዑ። ንምእላይ ኣብ ዝድለየሉ ድማ፣ ብብልሽውና ኣመኽንዮም ከውርድዎም ስለዝኽእሉ፤ ብዓይኒ ኢሳይያስ ምቹእ ሕርያ ተገብረሎም። ርእሰ-ተኣማንነት ዘይብሎም፣ ዝተባህሎም ጥራይ ዝገብሩ፣ ብዛዕባ ከብዶም ጥራይ ዝሓስቡ፡ ጉዳይ ህዝቢ ናብ ጉድጓድ ይእቶ ዘይግድሶም፣ ምእዙዛትን እሺ በሃልትን ሰባት ንክኾኑ ደቂቕ ገምጋም ተገብረ። ከምቲ ‘ኣፍንጫ እንተተሃርመት ዓይኒ ትነብዕ’ ዝበሃል፡ ህዝቡ ክሳቐን ክዕመጽን ብሕልና ትም ዘይብል ኤርትራዊ፡ ህዝበይ ኣይበደል ዝብል ወደባት፡ በብግዚኡ ካብ ሃገር ከም ዝባረር ተገብረ።

ኣመራርጻ ሰብ ጋዕሲ፡ ናይ ቀረባ ዘመድ ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍ ወይ ዘመድ ኣንስቲ ሓለፍቲ ህግደፍ ንክኾኑ ሓያለይ መጽናዕቲ ይግበረሎም ነበረ። መሰል ብሄራት፣ ሃይማኖታት ወይ መሰል ደቀንስትዮ ዝተሓለወ ንምምሳል፣ ምንም እንዶ ምምሕዳርን ተቐባልነትን ዘይብሎምን ዘይብለንን ሰባት ናብ ዝለዓለ ሓላፍነትን መዝነትን ምምዳብ ሓደ ካብቲ ሰብ ጋዕሲ ዝወጠንዎ ፕላን ኢዩ። ክሳብ ዝደልዎም ክጥቀሙሎም ዝደልዩ ፈላጣትን ምሁራትን በብመልክዖም ምሓዝ። ምስ ተጠቕሙሎም ከም ዲስፖሳብል ሲሪንጋ ምድርባይ ሓደ ካብ ጸወታ ገበጣ ሰብ ጋዕሲ ኢዩ።

ናይ ምሕሳው፣ ሰባት ምውቓዕ፡ ወረን ቤላቤለውን ምብታንን ናይ ፕሮፓጋንዳ ክእለት ዘለዎምን፣ እዞም ሰባት እዚኣቶም ድማ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ምፍልላይን ምጉጅጃልን ንምፍጣር ናይ ክፍኣት ተዋሳእቲ ስለዝኾኑ ኣብ ቅድሚ ሰብ ጋዕሲ ቅቡላት ኢዮም። ኣዝዮም ጨካናት፡ ወይ ቀንጸልቲ ንክኾኑ ባህርያቶም ዝተፈልጠ፤ ደቂቕ ሕርያ ይግበረሎም ነበረ።

ሰብ ጋዕሲ፡ ኣብ ዘመኖም ካብ መዝገብ ዝሓኸኽዎም ዓበይቲ ጉዳያት፤

ካብ ግዜ ናጽነት ክሳብ ሎሚ /ክፍላ 2014/ መብጽዓ ዝተገብረሎምን ዝተረስዑን ጉዳያት ጸብጺብካ ዝውድኡ ኣይኮኑን። ብጥውይዋይ ልቢ ዝምራሕ መንግስቲ ህግደፍ፣ መንግስቲ ሓሶትን ምትላልን ኢዩ። ትማሊ ዝተባህለ ሎሚ ዝርስዕ ህዝቢ ብምርካቡ ከኣ ዕድለኛ ገበሮ። ጉዳይ እስትሕጋግ ተጋደልቲ፤ /እቲ ብ1993 ዝተኣወጀ ኣነዋሪ ጉዳይ እስትሕጋግ ማለት ሂወቱ ንዝኸፍል ሓደ ተጋዳላይ 1 ዶላር ንመዓልቲ ኢዩ ተባሂሉ ዝነበረ። ካብ በሃሊኡስ ደጋሚኡ ከም ዝበሃል ከኣ፣ ንክደግሞ’ውን ስኽፍ-ክፍ ዘብል ካሕሳ ኢዩ።

ኣብቲ ንምእማኑ ዘጸግም ዘመን-ጊንጢነት ሂወቱ ዝኸፍል ዝነበረ ኤርትራዊ፣ ንመዓልቲ $1 ኢኻ ትኽፈል ማለት፤ ልዕሊ ርእሲ ዝደየበ ንዕቀት ጥራይ ኢዩ ነይሩ። እቲ ካብ ኩሉ ማሕበራዊ ቀጸላታት፣ ሃይማኖታት፣ ብሄራትን ብዝተፈላለየ ዕድመን ጾታን ዝተዛነቐ፤ ንነፍሱ ረሲዑ ከም ደመ-ዎ ስጋሁ ዝተቐበለ ባሕታዊ ዝመስል፣ ስለ ሃገሩን ህዝቡን ቆራቢን ሰጋዲን ተጋዳላይ፡ ማዕረ ሓደ ጊልያ ዝሰርሖ’ውን ንክኽፈል ዕድል ኣይረኸበን።

ሽዑ ይዋእ! ተጋዳላይ ካልኩለተር ገይሩ ከርብሕ ይውዕል ነበረ። 15 ዓመታት ዝተጋደለ ሰብ ብ 365 መዓልታት ምስ ኣርብሖ፣ ብሕሳብ ንመዓልቲ ከኣ ብሓደ ዶላር ምስ ናይ ሽዑ ምጣነ-ሸርፊ ብ7.2 ገይሩ ሕሳቡ 39,420 ብር ይኾነለይ ኢሉ ኣንባሃቘ። መስደምም’ዩ! ሰብ ጋዕሲ ኣብቲ ግዜ’ቲ መኽፈሊ ጋር ነፍሲ ኣስታት 70 ሽሕ በጺሑ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፣ ደበስ ንስድራ ቤት ስዉኣት ግን 10 ሽሕ ጥራይ ንክኸውን ተኣወጀ። ወላ እቲ ድሩት መብጽዓ ግን ኣይተረኽበን። በዚ ምኽንያት እዚ ከኣ ጉጅለ 15 ኣብ 2001 ዘይኮኑስ፡ ኣቐዲሞም ተእእሲሮም ከም ዝነበሩ ኢዩ ዝበርህ ዘሎ።

ብድሕሪ ኣድማ ተጋደልቲ ብዝተገብረ ምእሳርን በብቑሩብ ብዝሰዓበ ምብትታን ህ.ግ.ሓ.ኤርትራን ምእሳር ገዳይም መሪሕነት፣ ምስራት ኣስካሕካሒ ውልቀ-ምልኪን ፋሕ-ጭንግራሕ ህዝቢን ምስ ሰዓበ፣ ጉዳይ ስትሕጋግን ደበስን ከም ሕማም ሕርሲ ተረሲዑ ተረፈ። እምበኣርከስ እቲ ብሰበብ ባድመ ዝተወልዐ ኲናት፣ ሰብ ጋዕሲ ደቀባት ንምእሳር ካብ ዓቕሊ ጽበት ዝወጽኡሉ ብልሂ ስልቲ መሲሉ ስለዝተራእዮ ኢዮም ወሊዖምዎ። ግን እቲ ብምብራዕ ኲናት ባድመ ዝበሰለ ቅጫ ዘይኮነስ፣ ብግልባጡ ኳዂቶ ደኣ ኮነ። እነሆ መንበረ-ስልጣን ሰብ ጋዕሲ፣ ብሰንኪ እቲ ጥውይዋይ ልቦም፣ ናብ ዋዜማ ዘመነ-ቅብጸቶም ንክበጽሑ ተቓሪቦም ኣለዉ።

እቲ ካብ እስትሕጋግ ክመጽእ ዝግብኦ ገንዘብ፣ ክልተ-ሰለስተ ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍ ኣብ ሓደ ምሸት ዝሕሽሽዎ ብሉ ለበል ኢዩ። ናብ ካዝና ኢሳይያስ ዝኣቱ’ምበር ካብ ሕሳባቱ ዝወጽእ ገንዘብ የለን። ስለዚ ብጠንቂ ኲናት ባድመ፣ ከምቲ ሰስግኡ ንዓና፣ ዓዓጽሙ ንከልቢ እንዳ ጎይታና ዝበሃል ጽውጽዋይ፤ ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍ ሰስግኡ ንዕኦም፣ ዓዓጽሙ ድማ ንህዝቢ ኤርትራ ኮነ።

ጉዳይ መሬት ንተጣየስቲን ግቡኦም ዝፈጸሙ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን፤ /ተጣያሳይ ተጋዳላይ ወይ ዋርሳይ ኣብ ዝመረጾ ኣከባቢ መሬት ክወሃብ ተባሂሉ ነበረ። ዝተገብረ ፍታሕ ግና የለን።/ እቲ ምእንቲ መሬት ዝተጋደለ ዜጋ ኣንኳይዶ መሬትሲ፣ ገዛ ክራይ’ውን ኣብ ዘይረኽበሉ ሰዓት ኢዩ ዝበጽሐ። እቲ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ን18 ኣዋርሕ ተባሂሉ ዝተኣወጀ ወፍሪ ሳዋ፡ ክሳብ ሎሚ ፍታሕ ኣይረኸበን።

እቲ ካብ 1961 ዓ.ም. ኣትሒዙ ምእንቲ መሬት ክብል ዕድመኡ ንናጽነት ዝወፈየ ተጋዳላይን ኣባላት ሓፋሽ ውድባትን፣ ድሕሪ ናጽነት ገንዘቡ ከፊሉ ዝነብረሉ መሳፍሒ ዘይኮነስ፤ መኾርመዪ’ውን ተነፍጎ። ካብ በዓል ጣፍ፣ በዓል ኣፍ ከም ዝተባህለ፣ ሰብ ማዕረግን ሰብ ሽጉጥን ከከም ሓይልኻ ኮይኑ፣ ኣሎ ዝበሃል ጸጽቡቕ ኣባይቲ፣ ንነበርቲ ህዝቢ ናብ ጎደና እናጎሓፉ ባዕላቶም ሰፈርዎ።

ሕቶ መንበሪ ገዛ ንስንኩላን፤ ኣይተተግበረን። “ሕንቃቐ በዚሑ… ጨለ ዘረባታት!‘’ ኢሎም እንዶ ግዳ ሰብ ጋዕሲ፣ ናይ መወዳእታ ደበስ ስድራ ቤት ናይ ሜዳ ስውኣት፤ ብዓቢ ክንክን ዘዕበይዎም ደቆም ዝሰኣኑ ወለዲ ብላግጺ ተጨፍጨፉ። ካብ ሓደ ገዛ ክልተ፣ ሰለስተን ኣርባዕተን ዝተሰውኡን ኣጸቢቖም ዝበተኹን ወለዲ፣ ቁሊሕ ዝብሎም መንግስቲ ተሳእነ። ደበስ ስድራ ቤት ስውኣት ዋርሳይ፤ ኣብቲ ብዕንደራ ሰብ ጋዕሲ ዝተወልዐ ኣስካሕካሒ ኲናት ባድመ፣ ናይ ዝወደቑ ደቂ ኤርትራ ደበስ’ውን ከምቲ ቀዳማይ መጻወቲ ኮነ። እቲ ጥውይዋይ ልቢ መመሊሱ እናተጠምዘዘ፣ መን ቃል ይዛረብ!

ናይ 30 ዓመታት ናይ ኲናት ካሕሳ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ከምኡ’ውን ካሕሳ ካብቶም ቀዳሞት ገዛእቲ ኤርትራ ዝነበሩ መንግስታት ምሕታት ግቡእ ኢዩ። እንተኾነ ግን ሰብ ጋዕሲ ብወግዒ ተሓቲቶም ንጉዳይ ካሕሳ ኣንይሓትትን ኢና ኢሎም ከም ዝነበሩ ዚዝከር ኢዩ። ብድሕሪኡ ንክሕተት ዝደረኸ መራሒ ኣይነበረን። እነሆ ከኣ ሎሚ ከም ርሱዕ ጉዳይ ተወሲዱ ናብ ናይ ታሪኽ ጉሓፍ ተደርብዩ ከም ዝተርፍ ተገብረ። ኣንታ ብሓበላ ዝተሸፈንካ ዜጋ፡ ሕጂ ማጨሎት ተሓጸብ።

ሕማቕ ዘመን በዓል ጋዕሳ’ለዋ! ዝበሃል እምበኣር ብልክዕ ናባና ዝወረደ ጥሚቕ ኢዩ። ኣንታ ህዝቢ! ካብዚ ናጤባ’ዚ ንምግልጋል ክልተ ግዜ ሕሰብ!! ስለዚ ኣብ ምስትውዓል ዘድልዮ ግዜ ኢና ዘለና። መስሓቕ ሸራፋት ከይንኸውንሲ፡ ብኣውራጃ፡ ሃይማኖት፡ ጀብሃን ሻዕብያን፡ ብባንዴራ፡ ብደርፊ ባእሲን ጽልኢን ይኣክል። መሬት ዓደቦኻ ደምህት ይጻወቱሉ፡ ኣዋልድ ሃገርካ ብደምህት ይዕመጻን ይነብዓን፡ ህዝብኻ ብሓለንጊ ጥሜት እናተገርፈ፡ ኣባላት ደምህት ዝስውዱሉ ዘለዉ፡ ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ገበርትን ሓደግትን ንምዃን ዝሕጸዩሉ ዘለዉ ግዜ ምዃኑ ኣስተውዒልካ ኩሉ ደናጉላና ናብ ሰብ ጋዕሲ ይወርወር። ኣንታ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘለኻ ሰብ፡ ኣንታ ኣብ ውሽጢ ሃገር ሰናድር ዝተቐነትካ ዜጋ፡ ክሻፋኻ ናብ ሰብ ጋዕሲ ኣነጻጽራ። ሰኣን ብትኽ፡ ከይንበትኽ፤ ሎሚ ብተኽ ወዲ መሬት።

‘ውጽኣ መባልዕቲ፡ እተዋ መናብዕቲ’ እቶም ብሓባር ንኤርትራ ስጋኣን ዓጽማን ዝምንጭትዋ ዘለዉ ሰብ ጋዕሲ ንክወጹ፡ ንሕና እቶም መናብዕትኻ ድማ ንክንኣቱ፡ እወ ሎሚ ብተኽ ኣርሓ!

ሰማእታትና ማዕረ’ቲ ንሞት ብትብዓት ዝተቐበልዎ፡ ንሕና ከኣ ሕልፈቶም ብኒሕ ንደብሶ!

ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ!

መጋርጃ ይቀንጠጥ 33
ቦሎኛ!!!! ቦሎኛ!!!! ቦሎኛ!!!!!
ከተማ ናይ ኢጣልያ!!!! ቦሎኛ!!!!!!!!!!!!!!!

ቦሎኛ!!!መቓብር ወጻዕተኛ!!!!
ብሰብዓታት!! ነበረ ኣኼባታት!!!ቦሎኛ
ቃልሲ ክስስን!! ክድገፍ ንሓርበኛ
ዓቢ ምስ ንእሽቶ! ዝነብር ኣብ ወጻእተኛ
ኣገልገልት መራኻቢት ንዝነበረ ስደተኛ።

ቦሎኛ እንክጅምር ዘይጠዓየ!!
እከይነቱ ከም ዉሕጅ ዛረየ
ኣጸለምትን!! ጎሓላሉን!! ኣታተየ
ንደለይቲ ሓቂ ሃገር ዘጋገየ
ንኽንደይውን!! ስም ሰባት ኣዕነየ!!
ኣብ ጥልምትን!! ምትላልን!! ዝዘንበየ
ንኣሻሓትን!!ንብዙሓት!! ዜጋታት ዘንደየ
ንየዋሃት!!ወርቅን ዘሚቱ!! ደመን!! ዝሰተየ!!
ቀጸለ ዓመጻ!!ድሕሪ ነጻነት ንብረት ራሰየ።

ቦሎኛ!!!! ቦሎኛ!!!!ዝተገበረላ ተስፋ
ነበረት መራኸቢት ንተጋዳይን ብሃፋ
መስኮት ናይ ቃልሲ ትጽቢታ ብዓጸፋ
ድሕሪ ነጻነት ተረሲዓ በኒና ሃቲፋ
ጠፍኤት ንዓመታት!! ተቐልቀለት!! ሎሚ ተወቲፋ
ሓቅነት ዘይብሉ ስርሒት ዓዘፍዘፋ
ዉድቀት ህግደፍ ከተርእየና ደጋጊፋ
ሰማእታት ላምባዱሳ ኣቃልሔት ብዓጻጺፋ።
ቦሎኛ!!! ቦሎኛ!!!! መርዘን ደርጊ
ንደርጊ ኣእተኽሉ ሕንፍሽፍሽን ዘርጊ
ኣኼባኺ ኮይንዎ ተወርዋሪ ዘንጊ
ተጋዳላይ!! ቆርመዶ ብመድፍዕ ብሓለንጊ
ተሳዕረ!!ተማረኸ!!! ተሰደ!!! ሰርዊት ደርጊ
እንታይሞ!! ዝገደደ ነገሰ!! ኣብ ዓዲ ሕጊ።

ቦሎኛ!!! ቦሎኛ!!! ቦሎኛ!!ኣበሳሪት ጽንዓት
መንእሰይ ኤርትራ ተኣከበ ካብ ኩሉ ኩርንዓት
ኣብ ፕያሳ ማርጆረ!! ተሰሊፉ ኣብ ቅርዓት
ኣጋለጾም ንማፍያ ህግደፍ ዞም!! ነውራማት
ህዝቢ ቦሎኛ ደንገጸ ምስ ርኣየ ብዙሕ!!ንብዓት!!
ነገረሎም ንዓለም!! ኣውያት ናይ ዉጽዓት!!!
ኣብ ቫቲካንውን በጽሔ ኣውያት ኮነ!! ንብዓት።

 
ህግደፍ ፍሽለቱ ምስ ሰምዔ
መብራህቲ ኣብ ኤርትራ ኣብቅዔ
ቃልሲ መንእሰይ ለምለመ ጠጥዔ
ህዝቢ ተሓጎሰ!! ደጋጊሙ ኣጣቕዔ።

ቦሎኛ!! ቦሎኛ!!! ኣብሳሪት ጅግነትና
ፍናን ሃብዮም ጋንታ ስመር መንእሰይና
ዝሓሰብዎ ከምዝፍጽሙ ደጊምና ርኤና
ህዝቢ!! ከልካሊ ከምዘይብሉ ተዓዚብና
እንተድ ኣ!! ኣጥፊእናዮ!! ፍርሒ ካብ ቅድሜና
ክቕልጥፍ እዩ!! ጉዕዞ!! ንሃገርና!!!
የማነጸጋም!! ቁሊሕ!! ምሊሕ!! እናበልና!!
ክንምለስ ኩላትና ንዓድና!!ክንፍጽም ትምኒትና
ፍትሕን!! ስርዓትን!! ክንተክል ኣብ ሃገርና።

ቦሎኛ!!ቦሎኛ!!! ደጋጊምኪ ኣርዕድዮም
ዓመጽቲ ግዜኦም ከምዘብቅዔ ንገርዮም
ህዝቢ ከምዝተቐየም ኣብሪህኪ ኣስምዕዮም
ደው በለለይ ክብለጸልካ ከም ዘኽተመ ኣርእይዮም
ይኣክል!! ይኣክል!! ይኣክል!!!ከም ዝበለ ይረዳኣዮም
ጽሓይ ፍትሕን!! ስርዓትን ወገግ ከምዝበል ኣርድእዮም።

ዉድቀት ንማፍያ ህግደፍ!!
ፍትሕን ስርዓትን ይንገስ!!!

ሃይለ ገብረትንሳኤ
ኢንድያናፖሊስ ኢንድያና 13 ሓምለ 2014